تحبيس
تحبيس : حبس كردن مالى در راه خدا يا براى شخصى يا مكانى ، مانند كعبه و مسجد « 1 » ( - - ) حبس ) .
تحت الحنك
- - ) تحنيك
تحجير
تحجير : انجام دادن كارى مانند سنگ چينى و ديواركشى در زمين موات .
عنوان تحجير نه عنوانى تعبّدى است كه براى تعريف و توضيح آن به شرع رجوع شود و نه از موضوعات عرفى محدود به حد و مقيّد به قيد خاص ؛ ازاينرو ، مفهوم آن برحسب زمانها و مكانها و عادات مختلف است و مراد از آن بهطور كلّى عبارت است از هر اقدامى كه بيانگر قصد احيا باشد ( - - ) احياء موات ) ، در زمين موات ( - - ) زمين موات ) و معادن و مانند آن از آنچه ملحق به زمين موات است ، مانند سنگچينى اطراف آن ، پىكنى ، گودبردارى ، نصب ميله و سيمكشى .
شروع به احيا قبل از تحقّق آن نيز تحجير به شمار مىرود ، مانند كندن چاهى از چاههاى قنات متروكى كه حفر كننده قصد احياى آن را دارد . اين اقدام نسبت به ديگر چاههاى قنات و نيز زمين مواتى كه پس از جريان آب قنات ، با آن آبيارى مىشود تحجير محسوب مىگردد .
قطع آب از نيزارى كه آب و نى آن را فراگرفته است و نيز اقدام به خاك بردارى معدن پيش از پيدايى جوهر معدنى آن به قصد احيا ، تحجير محسوب مىشود . « 1 »
البتّه در تحقّق تحجير ، شرط است علاوه بر گويا بودن عمل بر قصد احيا ، از نظر گستره نيز مورد احيا را دربر گيرد ؛ به عنوان مثال در سنگ چينى ، همهء اطراف زمين ، سنگچينى شود ولى در مثل حفر يكى از چاههاى قنات متروك - همانگونه كه يادآور شديم - اين عمل به نظر عرف نشانهء قصد احياى تمامى چاههاى قنات و زمينهاى مربوط به آن است . « 2 » از عنوان تحجير در باب احياء موات بحث شده است .
هامش
( 1 ) . الروضة البهية 3 / 199 .
1 . منهاج الصالحين ( خوئى ) 2 / 157 ؛ مهذب الاحكام 23 / 241
2 . جواهر الكلام 38 / 58 ؛ تحرير الوسيلة 2 / 204 - 205 ؛ مهذب الاحكام 23 / 241 - 242