و پهلو است . از تجنيح به تجافى نيز تعبير شده است . از آن در باب صلات سخن رفته است .
تجنيح در ركوع و سجود براى مرد و ترك آن براى زن ، مستحب است . « 1 » ( - - ) تجافى )
تجوّز
- - ) مجاز
تجويد
تجويد : صحيح و نيكو ادا كردن حروف در چارچوب قواعد تجويدى در تلاوت قرآن كريم .
تجويد عبارت است از دادن حقّ هر حرف به آن حرف با اداى آن از مخرجش و رعايت صفت آن از قبيل ، همس ، جهر ، استعلا ، اطباق ، شدّت ، رخاوت و قلقله و نيز رعايت ادغام و احكام وقف . از اين عنوان به مناسبت در باب صلات سخن رفته است .
حكم : رعايت آن مقدار از قواعد تجويدى كه تلفّظ صحيح حرف نزد عرب متوقّف بر آن باشد در نماز واجب است ، مانند اداى حرف از مخرج آن ، مدّ واجب ( - - ) مدّ ) ، ادغام صغير در مثل كلمهء « مدّ » و « ردّ » ، ادغام « لام » در حروف شمسى و اظهار آن در حروف قمرى ، حذف همزهء وصل واقع در وسط كلمه و اثبات و عدم حذف همزهء قطع .
برخى ، معيار صحّت را صدق تلفّظ به حرف نزد عرف عرب دانستهاند گرچه از نظر قواعد تجويدى از مخرج خود ادا نشده باشد ؛ هرچند برخى ديگر ، تحقّق خارجى آن را بعيد دانستهاند . « 1 »
در اينكه ترك وقف به حركت و وصل به سكون در نماز واجب است يا نه اختلاف مىباشد . « 2 »
رعايت محسّنات قواعد تجويدى ، مانند اماله ، اشباع ، تفخيم ، ترقيق ، همس ، جهر ، استعلا ، اطباق و انواع وقفها ( لازم ، حسن ، جايز و . . . ) در نماز واجب نيست ؛ « 3 » بلكه استحباب رعايت وقفهاى ياد شده و نيز صفات حروف همچون همس و جهر از سوى برخى مورد اشكال قرار گرفته است . « 3 » حتّى برخى احتياط را در ترك ادغام كبير ( - - ) ادغام ) دانستهاند . « 5 »
هامش
( 1 ) . العروة الوثقى 1 / 683 ؛ جواهر الكلام 10 / 105 - 108 .
1 . جواهر الكلام 9 / 286 - 287 ؛ العروة الوثقى ( و حواشى ) 1 / 653 - 655
2 . جواهر الكلام 9 / 299 ؛ العروة الوثقى ( و حواشى ) 1 / 653
3 و 4 . جواهر الكلام 9 / 395 - 400 ؛ العروة الوثقى 1 / 655 - 656
( 5 ) . العروة الوثقى ( و حواشى ) 1 / 656