خوردن اجزايى از حيوان ذبح شده از جمله پى گردن آن حرام است . برخى آن را مكروه دانستهاند ؛ ليكن بر حرمت آن نقل شهرت بلكه اجماع شده است . « 1 »
پيمان
- - ) عهد
پيمانه
پيمانه : نوعى وسيلهء سنجش .
در گذشته پيمانه يكى از ابزار سنجش و اندازهگيرى برخى اشياء بوده و انواع زيادى داشته است . برخى انواع آن در روايات براى تحديد و تعيين اندازهء بعضى چيزها آمده است كه فقها به تبع آن ، در تعريف و بيان مقدار آن پيمانهها در عصر صدور روايات ، در فقه سخن گفتهاند مانند صاع ( - - ) صاع ) ، مدّ ( - - ) مدّ ) ، رطل ( - - ) رطل ) ، و كر ( - - ) آب كر ) .
در اين مقاله به احكام كلّى پيمانهها - قطع نظر از خصوصيات هريك - كه از آن به مناسبت در بابهاى زكات ، تجارت و قضاء سخن رفته ، اشاره مىشود .
زكات : هرگاه اخراج زكات ، منوط به پيمانه كردن مال باشد در اينكه اجرت پيمانه كردن بر عهدهء مالك است و يا از زكات پرداخت مىشود ، اختلاف است ، قول نخست ، فتواى بيشتر فقها است . « 1 »
تجارت : از شرايط عوضين در دادو ستد ، معلوم بودن آن است ؛ ازاينرو در كالاى پيمانهاى بايد با پيمانهء متعارف ميان مردم اندازهگيرى شود و اگر با پيمانهء ناشناخته نزد مردم ، پيمانه شود ، معامله باطل است . « 2 »
در دادوستد كالاى پيمانهاى ، اجرت پيمانه كردن كالا - در صورت توقّف تحويل آن بر پيمانه كردن - بر عهدهء فروشنده و اجرت پيمانه كردن بهاى پيمانهاى با خريدار است . « 3 »
پيمانه كردن مواد غذايى كه به جهت خوردن ، انبار مىشود و يا از آن خارج مىگردد مستحب است ؛ زيرا موجب بركت مىگردد . « 4 »
كسى كه نسبت به پيمانه كردن آشنايى كامل ندارد مكروه است اين كار را بر عهده بگيرد . از برخى ، حرمت آن نقل شده است . البتّه عدم آشنايى اگر موجب
هامش
( 1 ) . شرائع الإسلام 4 / 752 ؛ جواهر الكلام 36 / 342 - 349 .
1 . جواهر الكلام 15 / 446 - 447 ؛ مستمسك العروة 9 / 329
2 . جواهر الكلام 22 / 417
3 . 25 / 88
4 . 22 / 465