خيار تأخير ( - - ) خيار تأخير ) ، خيار رؤيت ( - - ) خيار رؤيت ) و خيار عيب ( - - ) خيار عيب ) در بيع شخصى جارى است .
( - - ) بيع )
بيع شرط
بيع شرط [ - بيع خيار ؛ بيع وفاء ] : فروش كالا با شرط حقّ فسخ براى فروشنده .
بيع شرط عبارت است از معاملهاى كه در آن براى فروشنده در مدّتى معيّن در صورت باز پس دادن بهاى كالا به خريدار ، حقّ خيار ( - - ) خيار ) شرط مىگردد ، مانند آنكه فروشنده خانهء هزار تومانى را به دويست تومان بفروشد و با خريدار توافق كند چنانچه ظرف يك سال پس از معامله بهاى خانه را به وى برگرداند حقّ فسخ معامله را داشته باشد . « 1 » اين عنوان در باب تجارت آمده است .
شرط صحّت بيع شرط آن است كه دو طرف در معامله قصد جدّى داشته باشند . « 2 »
اگر فروشنده سر مدّت ، بهاى كالا را بر نگرداند بيع لازم و حقّ فسخ وى ساقط مىشود .
اگر جنس فروخته شده منفعت و حاصلى داشته باشد تا زمان فسخ از آن خريدار است . در صورت تلف نيز از مال خريدار تلف شده است . « 3 » در اينكه معامله به محض بازگرداندن بهاى كالا باطل مىشود يا پس از آن نياز به فسخ دارد - مانند آنكه بعد از باز پس دادن پول بگويد معامله را فسخ كردم - اختلاف است . « 4 » خريدار بايد عين - نه مثل يا قيمت - كالاى مورد معامله را به فروشنده بازگرداند . مگر آنكه در معامله جز آن شرط شده باشد . « 5 »
بيع شرعى
بيع شرعى : دادوستد داراى اثر از نظر شرع .
معاملهاى كه از نظر شرع موجب نقل و انتقال از دو طرف مىگردد بيع شرعى
هامش
( 1 ) . جواهر الكلام 23 / 36 - 38 ؛ توضيح المسائل مراجع 2 / 246 م 2126
( 2 ) . جواهر الكلام 23 / 36 ؛ توضيح المسائل 2 / 246 م 2126
( 3 ) . جواهر الكلام 23 / 36 - 39
( 4 ) . 23 / 37 - 39 ؛ كتاب البيع ( امام خمينى ) 4 / 232 - 233
( 5 ) . جواهر الكلام 23 / 40 .