بيات
بيات : شب ماندن در جايى ( - - ) بيتوته ) / شبيخون زدن به دشمن ( - - ) شبيخون ) .
بيت
بيت : اتاق ( - - ) اتاق ) / خانه ( - - ) خانه ) .
بيت اللّه الحرام
- - ) كعبه
بيت المال
بيت المال : محلّ نگهدارى اموال عمومى .
بيت المال به مكانى گفته مىشود كه اموال عمومى متعلّق به همهء مسلمانان در آنجا فراهم و نگهدارى مىشود تا در مصالح آنان صرف گردد . عنوان « بيت المال » بر خود اموال نيز اطلاق مىگردد . در كلمات فقها عنوان ياد شده بر محلّ نگهدارى اموال متعلّق به قشر خاصّى از مسلمانان همچون خمس و زكات و نيز بر محلّ نگهدارى اموال ويژهء امام عليه السّلام همچون انفال ، اطلاق شده است . از اين عنوان در بابهاى زيادى نظير طهارت ، صلات ، زكات ، خمس ، حج ، جهاد ، تفليس ، سبق و رمايه ، طلاق ، لقطه ، ارث ، قضاء ، شهادات ، حدود ، قصاص و ديات ، سخن رفته است . مهمترين محورها و موضوعات مربوط به اين عنوان عبارت است از :
منابع بيت المال : منابع بيت المال دو نوع است : 1 . منابعى كه در شرع مصارف خاصّى براى آن تعيين نشده است .
2 . منابعى كه مصارف خاصّى براى آن تعيين شده است .
منابع نوع اوّل : اين نوع منابع نيز دو گونه است :
1 . منابعى كه متعلّق به عموم مسلمانان است و در مصالح عمومى آنان صرف مىشود . اين منابع عبارتند از : اخراج ( - - ) خراج ) و مقاسمه ( - - ) مقاسمه ) ( درآمد حاصل از زمينهاى فتح شده با قهر و غلبه ) ، جزيه ( - - ) جزيه ) ، سهم سبيل اللّه از زكات ( - - ) زكات ) ، اموالى كه وصيّت شده در امور خيريه صرف گردد و غير آنها از چيزهايى كه به عموم مسلمانان تعلّق دارد . « 1 »
2 . منابعى كه به لحاظ منصب رسالت يا امامت ، ملك رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله
هامش
( 1 ) . كتاب القضاء ( آشتيانى ) / 25 ؛ جواهر الكلام 21 / 157 ؛ جامع المقاصد 1 / 402 و 2 / 177