بنبست
بنبست : كوچهاى كه به جايى راه ندارد .
بنبست به كوچهاى اطلاق مىگردد كه آخر آن بسته و از سه طرف ، ديوار و يا درهاى منازل ، آن را احاطه كرده باشد . در بابهاى طهارت و احياء موات به مناسبت از آن سخن گفته شده است .
ملكيّت بنبست : همهء كسانى كه در منزلشان به كوچهء بنبست باز مىشود به طور مشترك مالك آن هستند ، نه كسانى كه تنها ديوار منزلشان به سمت كوچه است بدون آنكه درى به آن باز باشد .
بنابراين ، صاحبان كوچه مىتوانند آن را ميان خود تقسيم كنند و يا دروازهاى براى آن بگذارند ؛ ليكن ديگران و نيز برخى شركا بدون اذن باقى ، حقّ تصرّف در بنبست يا فضاى آن - از قبيل كندن چاه و زدن بالكن - ندارند ؛ هرچند استفاده از آن مانند نشستن ، آمدوشد ، گذاردن اثاث و بار در آن جهت بردن به منزل و يا خارج كردن از آن ، براى صاحبان كوچه و نيز اعضاى خانواده ، ميهمانان و واردشوندگان بر آنان ، بدون اذن شركا جايز است .
اگر ملكيّت مشترك كوچهء بنبست از ابتدا تا انتهاى آن ، ميان افرادى كه در منزلشان به آن باز مىشود ، مشكوك باشد ، صاحب نخستين در ، تا محاذى در منزل خود ، با ديگران شريك است و همينگونه ديگران تا صاحب آخرين در ، كه او در سهم همهء شركا شريك است . علاوه بر آن ، قسمت پايانى كوچه كه بعد از اتمام خانهء ديگران قرار دارد اختصاص به او پيدا مىكند و وى مجاز است در آن قسمت هرگونه تصرّفى بكند .
كسى كه تنها ديوار منزلش به طرف كوچهء بنبست است ، بدون اجازهء صاحبان آن نمىتواند جهت رفتوآمد ، درى به كوچه باز كند ؛ ليكن گذاردن پنجره جايز است . « 1 »
برخى معاصران ، بنبست را حقّ خاصّ صاحبان منازل در پارهاى شئون - مانند آمدوشد ، نشستن و حمل بار و اثاث - دانستهاند نه ملك مشترك ميان آنان . در نتيجه براى ديگران نيز استفاده از كوچه بدون اذن صاحبان آن در حدّى كه مزاحمت براى آنان ايجاد نكند جايز است . همچنين كسى كه با اجازهء صاحبان كوچه درى به آن باز كرده است در اين حق ، شريك آنان
هامش
( 1 ) . منهاج الصالحين ( خوئى ) 2 / 160 - 161 ؛ تحرير الوسيلة 2 / 210 - 211 ؛ هداية العباد ( گلپايگانى ) 2 / 277