بسط
بسط : پخش و توزيع كردن / حاكميت ( - - ) بسط يد ) .
از بسط به معناى اوّل در برخى بابها نظير زكات به مناسبت سخن رفته است .
بسط زكات در ميان همهء اصناف مستحقّ زكات و نيز در ميان همهء افراد يك صنف ، واجب نيست و مىتوان آن را به يك نفر از يك صنف داد . « 1 » هرچند برخى بسط آن را بر اصناف مستحب دانستهاند . « 2 » بعضى استحباب آن را نپذيرفتهاند . « 3 »
( - - ) تقسيط )
بسط يد
بسط يد : زمامدارى جامعه .
عنوان بسط يد در كلمات فقها در ارتباط با برخى شئون امامت كه جنبهء اجرايى دارد به كار رفته و مراد از آن ، حاكميت بالفعل امام عليه السّلام يا نائب او است . از اين عنوان در بابهاى متعدّدى از قبيل صلات ، زكات ، جهاد و حدود سخن رفته است .
اجراى آن بخش از احكامى كه منوط به حكومت اسلامى است - و از آنها به احكام حكومتى تعبير مىشود - مانند اقامهء نماز جمعه بنابر قولى ، نصب كارگزاران براى جمعآورى زكات ، جهاد ابتدايى ، اجراى حدود بنابر قولى ، انعقاد پيمان ذمّه و صلح با كفّار و امان عمومى دادن به آنان - مشروط به بسط يد امام عليه السّلام يا نائب او است ( - - ) ائمّه ) .
بسمله
بسمله : گفتن « بسم اللّه » يا « بسم اللّه الرحمن الرحيم » .
احكام مربوط به آن در باب طهارت و صلات آمده است .
بسمله در ابتداى هر سوره - جز سورهء توبه كه بسمله ندارد - آيهء مستقلى به شمار مىرود . برخى قدما در غير سورهء حمد بسمله را تنها افتتاح سوره دانستهاند نه جزء سوره . « 1 »
طهارت : بر حرمت قرائت سورههاى عزائم ( - - ) عزائم ) حتّى بسملهء آن به قصد
هامش
( 1 ) . الحدائق الناضرة 12 / 224
( 2 ) . تذكرة الفقهاء 5 / 338 ؛ مسالك الافهام 1 / 427
( 3 ) . الحدائق الناضرة 12 / 226 .
1 . جواهر الكلام 9 / 296 ؛ الحدائق الناضرة 8 / 105 - 107 ؛ مستمسك العروة 6 / 175