و آن بدينگونه بوده كه مردى دختر يا خواهر خود را به ازدواج ديگرى در مىآورد به شرط آنكه او نيز دختر يا خواهرش را به عقد وى در آورد . نفس اين مبادله مهر قرار داده مىشد « 12 » ( - - ) شغار ) .
دفاع از بضع : دفاع از بضع همسر و كنيز همچون دفاع از جان ، جايز بلكه واجب است « 13 » ( - - ) دفاع ) .
بيم بر بضع : از شرايط استطاعت ، عدم خوف بر بضع است و در صورت خوف ، حج ساقط مىشود « 14 » ( - - ) استطاعت ) .
( - - ) آميزش )
بطانه
بطانه : همراز و محرم اسرار / آستر ( - - ) آستر ) .
بطانه به مفهوم نخست به مناسبت در باب جهاد و قضاء به كار رفته است .
اتخاذ كافر به عنوان بطانه در قرآن كريم مورد نهى قرار گرفته است . « 1 » ازاينرو ، فقها به كارگيرى كافر را به عنوان منشى دادگاه - كه از سوى قاضى عهدهدار امور نوشتارى است - جايز ندانستهاند ؛ زيرا منشى محرم اسرار قاضى است . « 2 »
سزاوار است در جنگ ، فرمانده ، كسى را كه متدين و مورد اعتماد است به عنوان بطانه و محرم اسرار خود برگزيند . « 3 »
بطحاء
- - ) ابطح
بطلان
بطلان [ - فساد ] : مقابل صحّت .
كلمات فقها و اصوليان در تعريف صحّت و بطلان مختلف است . برخى گفتهاند : صحّت در عبادات عبارت است از موافقت عمل انجام گرفته با عباداتى كه بدان امر شده است و فساد ، مخالفت عمل انجام گرفته با مأموربه است . و در معاملات ، صحّت عبارت است از ترتّب
هامش
( 12 ) . 30 / 128 - 130
( 13 ) . الدروس الشرعية 2 / 60
( 14 ) . جامع المقاصد 3 / 133 .
1 . آل عمران / 118
2 . المبسوط 8 / 113 ؛ كتاب السرائر 2 / 175
3 . كشف الغطاء 4 / 334 .