امامت امّى بر امّى در صورت تساوى در امّى بودن مانند آن كه هر دو ، سورهء حمد را به طور صحيح ندانند ، جايز است ؛ هر چند برخى در اين مسأله احتياط كردهاند . « 6 »
اميد
اميد : انتظار و توقّع حصول امرى مطلوب .
از آن به مناسبت در بابهايى مانند اجتهاد و تقليد ، طهارت ، صلات ، حج و تفليس سخن رفته است .
اميد بر دو گونه است :
1 . داعى بر عمل : شرط صحّت عبادت ، نيّت به معناى قصد انجام عمل به عنوان امتثال و تقرّب به خداوند است .
اگر غرض از امتثال ، تحصيل ثواب و رفع عقاب باشد - به اين معنا كه داعى بر امتثال ، اميد به ثواب الهى و رهايى از عقاب باشد - نيّت صحيح است ، ولى اگر به قصد معاوضه و داد و ستد باشد ، صحّت آن مورد اشكال قرار گرفته است « 1 » ( - - ) نيّت ) .
عمل غير حرامى را كه وجوب ، استحباب ، اباحه يا كراهت آن معلوم نيست ، مىتوان به اميد ثواب انجام داد . « 2 »
2 . شرط حكم : كسى كه وظيفهاش تيمّم ( - - ) تيمّم ) است ، در اين كه در وسعت وقت مىتواند تيمّم كند و نماز بخواند يا آن كه بايد تا آخر وقت صبر كند و يا وجوب صبر منوط به اميد به زوال عذر تا پايان وقت است و در صورت علم به عدم زوال ، مبادرت به تيمّم جايز است ، اختلاف مىباشد . « 3 »
بر بستانكاران مستحب است هنگام فروش مال مفلّس ( - - ) تفليس ) ، براى افزايش قيمت كالا حضور داشته باشند .
برخى در صورت اميد به افزايش قيمت به واسطهء حضور طلبكاران ، حضور آنان را واجب دانستهاند . « 4 »
به قول مشهور ، اگر انجام حج با مانعى برخورد كند و اميدى به بر طرف شدن آن نباشد ، در صورت استقرار حج ( وجوب آن در سالهاى قبل ) بر وى واجب است
هامش
( 6 ) 798 و مستمسك العروة 7 / 327 .
1 العروة الوثقى 1 / 614 .
2 11 .
3 جواهر الكلام 5 / 157 - 164 .
4 25 / 329 .