اختناق
- - ) خفگى
اخته
اخته [ - خصىّ ] : بىخايه ، تخم كشيده .
از آن در بابهاى حج ، تجارت ، نكاح ، ظهار ، ايلاء ، صيد و ذباحه ، قصاص و ديات سخن گفته شده است .
حج : در حج ، حيوان اخته از قربانى كفايت نمىكند . « 1 » طواف نساء ( - - ) طواف نساء ) بر اخته نيز واجب است . « 2 »
تجارت : اخته كردن انسان ، حرام « 3 » و اخته كردن حيوان مكروه است ؛ هر چند فتوا به حرمت آن ، از برخى قدما نقل شده است . « 4 »
نكاح : نگاه كردن به نامحرم بر اخته نيز حرام است . « 5 » به قول مشهور ، اخته بودن از عيبهاى نكاح به شمار مىرود و زن پس از آگاهى از آن ، مىتواند عقد ازدواج را فسخ كند . « 6 » اخته در صورت داشتن توان بر آميزش مىتواند محلّل زن سه طلاقه باشد « 7 » ( - - ) تحليل ) .
عدّه : آميزش اخته نيز سبب وجوب عدّه ( - - ) عدّه ) بر زن است . « 8 »
ظهار و ايلاء : ظهار ( - - ) ظهار ) و ايلاى ( - - ) ايلاء ) اخته صحيح است . « 9 »
قصاص و ديات : آلت تناسلى مرد سالم ، در مقابل آلت تناسلى اخته قصاص مىشود . ديهء آلت تناسلى اخته نيز كامل است ، مگر آن كه اختگى با فلج بودن آلت تناسلى توأم باشد كه در اين صورت ، قصاص ساقط است و ديهء آن نيز به قول مشهور - بلكه به قول منسوب به همهء متأخّران - يك سوم ديهء كامل است . « 10 »
اختيار
اختيار : مقابل اضطرار و اكراه .
در اكثر بابهاى فقهى آمده است .
اختيار از شرايط عامّهء تكليف است ، بنابراين با پيدايش عنوان ثانوى اضطرار ، تكليف مربوط از مكلّف برداشته مىشود ( - - ) اضطرار ) .
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 19 / 145 .
( 2 ) 261 و 20 / 467 .
3 و 4 مفتاح الكرامة 8 / 18 .
( 5 ) مهذّب الاحكام 24 / 49 .
( 6 ) جواهر الكلام 30 / 322 .
( 7 ) 32 / 171 .
( 8 ) 212 .
( 9 ) 33 / 120 .
( 10 ) 42 / 375 و 43 / 266 - 268 .