به فتواى مشهور ، از جنس آهن بودن آلت قصاص در قصاص اعضا شرط است ، ليكن از نوع شمشير بودن آن شرط نيست . « 3 » قصاص با آلت كند جايز نيست .
قصاص با آلت زهرآلود در قصاص نفس مورد اختلاف است ، امّا در قصاص اعضا حرام است و در صورت استفاده ، چنانچه زهر به ديگر اعضا سرايت كند يا منجرّ به قتل گردد ، قصاص كننده ضامن است . « 4 »
آلات قمار
آلات قمار : ابزار و وسائل قماربازى . « 1 » به ابزارى مانند پاسور و نرد كه كاربرد آنها در قمار بازى است ، آلات قمار گفته مىشود و از آن در باب تجارت سخن رفته است .
بازى با آلات قمار ( - - ) قمار ) مانند پاسور و نرد ، خواه به صورت شرطبندى و گروگذارى يا بدون آن ، حرام است و مالى كه از اين راه به دست مىآيد ، باطل و تصرف در آن ، حرام و ضمانآور است ؛ « 2 » هر چند برخى در صورت عدم شرطبندى ، در حرمت آن تأمّل و اشكال كردهاند . « 3 »
ساختن ، نگهداشتن ، هديه و قرض دادن و هر گونه اكتساب با آلات قمار مانند خريد و فروش ، اجاره دادن ، صلح كردن بر آن ، اجير شدن براى ساختن يا آموزش ، حرام و باطل است . « 4 »
هيأت ( شكل ظاهرى ) آلات قمار ماليّت ندارد و دارندهء آن ، مالك آن نيست . از اين رو ، از بين بردن هيأت آلات قمار در صورت توانايى واجب است و ضمان ندارد ، ولى از بين بردن مادّه و جنس آنها موجب ضمان است ، مگر آن كه از بين بردن هيأت ، متوقّف بر آن باشد . برخى حتّى در صورت عدم توقّف نيز قائل به عدم ضمان شدهاند . « 5 »
آلات لهو
آلات لهو : ابزار سرگرمى نامشروع .
به ابزارى كه كاربرد آنها در سرگرمىهاى نامشروع است ، آلات
هامش
( 3 ) جواهر الكلام 42 / 360 - 361 و تكملة المنهاج / 90 .
( 4 ) جواهر الكلام 42 / 294 - 296 .
1 مصباح الفقاهة 1 / 157 .
2 جواهر الكلام 22 / 109 .
3 جامع المدارك 3 / 27 .
4 جواهر الكلام 22 / 25 .
5 27 و مفتاح الكرامة 8 / 56 .