نجس كردن آلات مسجد ، حرام و در صورت نجس شدن ، تطهير آن واجب است . « 11 » در صورت نياز نداشتن مسجد به يكى از آلات يا عدم امكان استفاده از آن در مسجد به جهت خراب شدن مسجد ، به كارگيرى آن در مساجد ديگر ، جايز است . فروختن آلات مسجد ، بدون داشتن مصلحت ، حرام و با داشتن مصلحت ، اختلاف است . « 12 »
آلات قرآن : مجموع اجزاى قرآن مانند ورق ، جلد و قالب ، به جز نوشتهها .
نجس كردن آلات متّصل به قرآن از قبيل ورق و جلد ، حرام و تطهير آن واجب فورى است . « 13 » مسّ غير نوشتهء قرآن ، مانند جلد و ورق براى محدث به حدث اكبر - مانند جنب و حائض - مكروه است . « 14 » خريد و فروش آلات قرآن جايز است . « 15 »
آلات نظافت و آشپزى : آلات مورد نياز براى نظافت خويش ، مانند شانه ، روغن و صابون و نيز براى پختن و خوردن غذا و نوشيدن آب .
تهيّهء آلات ياد شده براى زن ، بر شوهر واجب است . كمّ و كيف آن بر حسب متعارف براى امثال زن و نياز محلى كه در آن زندگى مىكند ، لحاظ مىگردد . « 16 »
آلات كسب : ابزار مورد استفاده در صنعت و كسب از قبيل ابزار نجارى براى نجار و ابزار زراعت براى كشاورز .
فروختن آلات كسب مورد نياز ، براى تأمين هزينهء سفر حج ، واجب نيست . « 17 »
پرداخت خمس ابزار كسبى كه بر حسب شأن كاسب و صنعتگر مورد نياز او است ، واجب نيست . هر چند برخى پرداخت آن را مطابق احتياط دانستهاند . « 18 »
اخراج خمس گنج ، معدن و نيز آنچه با غوّاصى از دريا به دست آمده پس از كسر هزينههاى انجام گرفته از جمله هزينهء ابزار استفاده شده ، مىباشد . « 19 » در اين كه زكات در غلّات ( گندم ، جو ، كشمش و خرما ) پس از كسر هزينهء آن - از جمله آلات به كار رفته در آنها - و رسيدن باقى مانده به حدّ نصاب ، واجب مىشود ، يا قبل از آن ، اختلاف است . « 20 »
تهيّهء آلات كشاورزى در مزارعه ( - - ) مزارعه ) و آبيارى در مساقات
هامش
( 11 ) جواهر الكلام 14 / 98 و التنقيح ( الطهارة ) 2 / 296 .
( 12 ) جواهر الكلام 14 / 93 .
( 13 ) 6 / 98 .
( 14 ) مدارك الاحكام 1 / 287 .
( 15 ) الدروس 3 / 165 .
( 16 ) جواهر الكلام 31 / 335 - 337 .
( 17 ) العروة الوثقى 2 / 432 .
( 18 ) 394 و مستمسك العروة 9 / 533 .
( 19 ) جواهر الكلام 16 / 82 .
( 20 ) العروة الوثقى 2 / 293 .