بسم الله الرحمن الرحيم شخصيتهاى بزرگ جهان در حالى كه هريك ، فردى از افراد جامعه مىباشند ، ولى باتوجه به كارهائى كه در زندگى انجام مىدهند و آثارى را كه از خود به يادگار مىگذارند ، امتهائى به شمار مىروند .
قرآن مجيد ، ابراهيم بتشكن را كه از دوران جوانى تا دوران پيرى ، مبدأ انقلابها و نهضتها و كارها و آثار عظيمى بود ، يك امت مىخواند . آنجا كه مىفرمايد :
« إِنَّ إِبْراهِيمَ كانَ أُمَّةً قانِتاً لِلَّهِ حَنِيفاً وَ لَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ »
« 1 » ، در حقيقت ، عظمت كار و كوشش فرد ، او را به صورت امت جلوه مىدهد . زيرا فرد ، كارى را انجام مىدهد كه در خور يك امت است نه در خور يك فرد . وقتى انسان به حجم كار و كوشش او مىنگرد ، تصور مىكند كه جمعى بر كارهاى او قيام كرده و آنها را انجام دادهاند ، نه اينكه او به تنهائى انجام داده است .
مرحوم علامه طباطبائى باتوجه به خدمات ارزنده و آثار عظيمى كه از خود به يادگار گذاشت به تنهائى امت بود نه فرد . و به ديگر سخن از زاويه چشم ظاهرى ، فرد به شمار مىآمد ، اما باتوجه به كارهايى كه
هامش
( 1 ) - نحل / 120 .