وبلدةٍ ليس لها انيس * إلّا اليعافير وإلّا العيس ؛ « 1 »
و چه بسيارند شهرهايى كه هيچ دوست و مونسى ندارد ؛ مگر آهوى وحشى و شتران بيابانگرد .
3 . و چه استثنا متّصل باشد كه بعضى از علماى اهل سنّت همچون زمخشرى ، نسفى و ديگران آن را پذيرفتهاند . « 2 » البته از بزرگان مذهب ما نظير شيخ طوسى رحمه اللَّه نيز آن را جايز دانسته است . وى در تفسير تبيان مىنويسد :
در اين استثنا دو ديدگاه وجود دارد :
نخست اين كه استثنا منقطع است ، زيرا مهرورزى به خاندان از پاداش و مزد مالى نمىباشد كه در اين حديث معنا اين گونه مىشود :
« شما را به دوستى نزديكان پند و موعظه مىنمايم » .
دوم اين كه استثنا متّصل و واقعى باشد كه معنا در اين صورت اين گونه مىشود : « مزد من دوستى اهل بيت و خاندانم هست » البته گويا كه مزد من است ، اگر چه واقعاً اجر و مزد نيست . « 3 » دانشمند ديگرى از بزرگان شيعه اين ديدگاه را جايز دانسته است .
هامش
( 1 ) . تصحيح الاعتقاد - شيخ مفيد - : 140 - 142 .
( 2 ) . الكشّاف : 4 / 221 ، تفسير نسفى ( كه در حاشيه الخازن چاپ شده ) : 4 / 94 .
( 3 ) . تبيان فى تفسير القرآن : 9 / 158 .