شريفه قرآن توضيح داديم و استثنا در اين آيه از معناى جمله قبل از « إلّا » نمىباشد ؛ بلكه استثنا منقطع و خارج از جمله است . پس معنا بدين گونه مىشود : « بگو از شما پاداشى نمىخواهم ، ولى دوستى و مهرورزى خاندان خود را لازم مىدانم و شما را نسبت به آن بازخواست مىكنم » .
بنابراين ، جمله اول آيه كاملًا معناى جداگانه دارد و استثناء « إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى » جمله ديگرى است كه فائدهء آن ، لزوم مهرورزى در خويشاوندان مخصوص پيامبر است .
اين گفتار ، همانند آيه ديگرى از قرآن است كه مىفرمايد :
« فَسَجَدَ الْمَلائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ * إِلّا إِبْليسَ » ؛
پس تمامى فرشتگان سجده نمودند مگر ابليس .
در اين آيه « إلا ابليس » به معناى و ليكن ابليس مىباشد ، و از جمله قبلى خود استثنا نشده است .
و نيز مانند آيه ديگرى است كه مىفرمايد :
« فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّ لي إِلَّا رَبَّ الْعالَمينَ » ؛
پس آنان دشمنان من هستند مگر پروردگار جهانيان .
معناى آن ، چنين است كه پروردگار جهانيان دشمن من نيست .
همچنين مانند گفتار شاعر است كه مىگويد :
مهرورزى به اهل بيت (ع) از ديدگاه قرآن و سنت (فارسى) — صفحة 174
مساهمون: السيد علي الحسيني الميلاني
ص١٧٤