اسلام را محكم و استوار نمودند ، انصار در بين خود گفتند : نزد رسول خدا مىرويم و مىگوييم : گرفتارىهاى مالى زياد بر تو روى آورده ، پس اين دارايىهاى ما را بپذير . . . . « 1 »
اصل در استثنا
اين بود مطالبى كه درباره استثنا آيه مطرح شده است ؛ ولى در جاى خود روشن و ثابت شده است كه هر گاه شك داشتيم كه استثنا متصل است يا منقطع ، اصل در اين جا ، حكم به اتصال استثنا مىكند و تا آن جا كه ممكن باشد بايد به همان معنا حمل شود ، به همين جهت برخى از علماى اهل سنّت مانند بيضاوى از ذكر نظريه استثنا متصل طرفدارى كرده و استثنا منقطع را به عنوان قولى ، مطرح كردهاند ؛ بلكه بعضى از بزرگان ما استثنا منقطع را نپذيرفتهاند . شهيد شوشترى رحمه اللَّه در اين باره مىنويسد :
نزد پژوهشگران زبان عربى و لغت دانان ثابت شده است كه استثنا منقطع مجاز و بر خلاف اصل مىباشد و هيچ گاه بر آن حمل نمىشود ، مگر آن كه نتوان آن را به متصل معنا كرد ، بلكه چه بسيار است كه معناى ظاهرى كلمه را كه به ذهن تبادر مىكند ، كنارى نهادهاند فقط
هامش
( 1 ) . مجمع البيان : 9 / 29 .