اختلاف در ميان آنان جايز است ؟ !
چگونه ممكن است دو فرد معصوم ، با يكديگر اختلاف داشته باشند ؟ !
چگونه مىتوان ادّعاى عصمت كرد كه همهء صحابه ، مخالفت با صحابه را جايز دانستهاند ؛ به گونهاى كه ابوبكر و عمر نه تنها به انكار مخالفان اجتهادى خود نپرداختند ؛ بلكه در مسائل اجتهادى ، همهء مجتهدان را مكلّف كردند كه هر يك از اجتهاد خود پيروى كنند ؟ !
بنابراين ، عدم وجود دليل بر عصمت ، وقوع اختلاف ميان خلفا و تصريح خلفا به جواز مخالفت اجتهادى ديگران با آنان ، سه دليل قاطع ، محسوب مىشوند » . « 1 » آرى ، اين دلايل - و ديگر دلايل موجود در اين زمينه - به طور قطع بيانگر اين موضوع هستند كه « خلفا » در اين حديث ، بر مطلق صحابه ، مطلق خلفا و مطلق خلفاى چهارگانه دلالت نمىكند .
انطباق حديث با مبانى شيعه
اين حديث از جهت دلالت با مبانى شيعه اماميه در كلام و اصول فقه و استدلالهاى آنان از كتاب و سنّت متواتر ، مطابقت مىكند ، در
هامش
( 1 ) . المستصفى فى علم الأصول : 1 / 261 و 262