عقل مىگويد : سرپرست و راهنماى يك جمعيّت و جانشين پيامبر خدا صلى اللَّه عليه وآله بايد همهء اين ويژگىها را دارا باشد ، ما نيز همانند اهل سنّت همهء اين اوصاف را در امام لازم مىدانيم ، گرچه عصمت امام نيز كه مرتبهاى بالاتر از عدالت است در نزد ما معتبر است ؛ ولى در همان ويژگىهايى كه آنان قبول دارند بحث كرده و از روش خود چشمپوشى مىكنيم .
اكنون مىگوييم : اگر اين ويژگىهايى كه در نزد اهل سنّت معتبر است در على بن ابى طالب جمع باشد ، او امام و پيشوا خواهد بود و اگر در فرد ديگرى باشد او چنين شايستگى را دارد و اگر اين ويژگىها در هر دو فرد جمع باشد ، بررسى مىكنيم كه كدام يك اين ويژگىها را در بالاترين مرتبهاش داراست تا او را به عنوان امام برگزيده و بر ديگرى مقدّم كنيم . در غير اين صورت اگر شخصى را كه بهتر است ، كنار زده و ديگرى را بر او مقدّم كنيم از نظر عقلى كار قبيحى خواهد بود ، با اين كه قرآن در اين باره مىفرمايد :
« أَ فَمَنْ يَهْدي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ أَمَّنْ لايَهِدّي » ؛ « 1 »
آيا كسى كه به حق هدايت مىكند براى پيروى شايستهتر است يا آن كس كه هدايت نمىشود مگر هدايتش كنند ؟
هامش
( 1 ) . سورهء يونس : آيهء 35 .