مقاومت امام حسين و ناكامى معاويه
آن گونه كه اشاره شد ، ميان امام حسين عليه السلام و معاويه دربارهء مسائل حكومتى ، هم به صورت حضورى و هم به صورت نامه مطالبى ردّ و بدل شد ؛ اما معاويه نتوانست با اجبار و يا اختيار از سيّدالشهداء عليه السلام براى يزيد بيعت بگيرد ؛ چرا كه آن حضرت چند ويژگى داشت :
1 . شخصيّت و مقام اجتماعى آن حضرت در جامعهء آن روز ؛
2 . معاويه ، برادر سيّدالشهداء ؛ يعنى امام حسن مجتبى عليه السلام را مسموم كرده بود و از اين حادثه مدّت زيادى نمىگذشت و به رغم اين كه معاويه مىخواست اين دسيسه مخفى بماند ، همهء مردم به آن پى بردند . از اين رو اگر او به سيّدالشهداء عليه السلام آسيبى مىرساند ، ضربه اجتماعى سختى براى او بود و برايش خيلى گران تمام مىشد .
3 . علاوه بر آن چه گفته شد و با توجه به يكى از بندهاى صلح نامهاى كه ميان امام حسن عليه السلام و معاويه صورت پذيرفت ، نبايد آسيبى از جانب معاويه به امام حسن و سيدالشهداء عليهما السلام مىرسيد كه به اين بند از قرارداد نيز برخى از مورخان تصريح كردهاند . « 1 »
معاويه و عزل والى مدينه
آرى ، با استقامت سيّدالشهداء عليه السلام ، معاويه نتوانست از ايشان براى يزيد بيعت بگيرد . از اين رو به شام بازگشت و قبل از مرگش ، مروان را از حاكميّت بر مدينه عزل كرد و به جاى او وليد بن عتبه را قرار داد . « 2 »
هامش
( 1 ) . الفتوح : 4 / 291 ؛ مطالب السؤول في مناقب آل الرسول عليهم السلام : 357 ؛ بحار الأنوار : 44 / 65 ؛ النصايح الكافيه : 148 .
( 2 ) . الإمامة والسياسه : 1 / 198 . اما بنا به قول بعضى مانند ابن الاعثم در الفتوح ، عزل مروان و نصب وليد بن عتبه را يزيد در نخستين روزهاى به قدرت رسيدنش انجام داد ؛ الفتوح : 5 / 9 .