إنّ يزيد بلغ من قبائح الفسق والانحلال عن التقوى مبلغاً لا يستكثر عليه صدور تلك القبائح منه ، بل قال الإمام أحمد بن حنبل بكفره . وناهيك به علماً وورعاً بأنّه لم يقل ذلك إلّالقضايا وقعت منه صريحة في ذلك ثبتت عنده . « 1 » بنا به قول ابن حجر ، احمد بن حنبل داراى مقامى بلند از جهت ورع و تقواست .
با اين اوصاف اگر احمد كسى را به طور صريح تكفير كند ، لابد به علت كارهايى است كه از آن فرد سر زده است .
پس معلوم مىشود كه سر زدن اين جنايتها از يزيد در نزد احمد بن حنبل ثابت بوده است ؛ از اين رو ، حكم به كفر يزيد بن معاويه نموده است .
افراد ديگرى غير از ابن حجر ، تكفير احمد بن حنبل يا امر او به لعن يزيد بن معاويه را روايت كردهاند . حال با اين وجود اگر بعضىها كلام احمد را تكذيب كنند و بگويند : اين مطلب از احمد بن حنبل ثابت نيست و معلوم نيست كه احمد چنين گفته باشد ! ما در پاسخ آنان مىگوييم : اگر احمد يزيد را تكفير نكرده باشد ، همانند كسانى خواهد شد كه از قول حق ، اقرار به واقع و بيان حقيقت خوددارى كرده و در ظلمهاى يزيد شريك شده است .
دانشمندان معتقد به لعن يزيد
گروهى ديگر از علماى اهل سنّت لعن وى را جايز مىدانند و برخى نيز به طور صريح يزيد را لعن مىكنند ؛ از جمله :
قاضى ابويعلى فرّاء ،
حافظ ابوالفرج ابن جوزى ،
حافظ ابوالحسن هيثمى ،
هامش
( 1 ) . همان : 270 - 271 .