پس اين هدايت ، هدايت تكوينى مىشود ؛ چرا كه مىفرمايد : « يَهْدُونَ بِأَمْرِنا » ؛ « 1 » « به امر ما ( مردم را ) هدايت مىكردند » .
پس ائمه عليهم السلام هم از نظر تكوينى هدايتگرند و هم از نظر تشريعى ؛ چون امر خداوند دو نوع است :
1 . امر تكوينى ؛
2 . امر تشريعى .
از سوى ديگر فعل مضارع « يهدون » ظهور در استمرار دارد . ائمّه هم اكنون نيز كه در اين عالم نيستند ، باز هم « يهدون بأمرنا » هستند .
با اين بيان ، ائمّه عليهم السلام هم راهنماى بشر به سوى حقّ و معلّم معارف و حقايق و احكام هستند تا انسان را از شرك و ديگر گمراهىها نجات دهند ، و هم واسطهء فيض الهى در عالم تكوين كه به بركت وجودشان انسان و ديگر موجودات به كمال مناسب شأن و حالشان برسند .
اينك اين پرسش مطرح است كه اگر جعل و قرار از ناحيهء بارى تعالى در مورد امامان هدايتگر است ، اين جعل و قرار در امامان ضلال و گمراه نيز هست و هر دو به خدا برمىگردد . پس امام هدايتگر و امام گمراه كننده هر دو از جانب خدا هستند و اين چگونه خواهد شد ؟
جعل و قرار دو نوع است :
1 . جعل ابتدايى ؛
2 . جعل غير ابتدايى .
آيهاى كه دربارهء امامان هدايتگر آمده جعل ابتدايى است و به چيزى مسبوق نيست ؛ امّا در آيهء مربوط به امامان ضلال و گمراهگر چنين نيست ؛ چرا كه خود آنها
هامش
( 1 ) . سورهء انبياء ( 21 ) : آيهء 73 و سورهء سجده ( 32 ) : آيهء 24 .