أدّبني ربّي فأحسن تأديبي . « 1 »
از اين جاست كه مقام امير مؤمنان على عليه السلام نيز روشن مىگردد ، آن جا كه پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله مىفرمايد :
عليٌّ منّي بمنزلتي من ربّي ؛ « 2 »
على نسبت به من به منزله من نسبت به پروردگار من است .
اين همان معناى تربيت است كه همهء هستى به اسباب و اشكال گوناگون تربيت - به هر معنايى كه عنوان تربيت صدق كند - مربّا و تربيت يافتهء خداوند متعال هستند . « 3 » و تربيت گاهى روحى است و گاهى جسمى . امروزه معلّم ورزشى را مربّى مىگويند .
خداوند متعال « ربّ العالمين » است .
منظور از عالمين
واژهء « عالمين » جمع عالَم است و منظور از عالَم مىتواند عالَم ذر ، دنيا ، آخرت و يا عوالم ديگرى نيز باشد . سخن در اين است كه خداوند متعال « ربّ العالمين » است و هر موجودى كه در عالَمى از اين عوالَم به تربيت نياز داشته باشد ، مربّى او خداوند متعال است .
و ائمه عترت پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله چون خود آن حضرت تربيت شدهء خاصِّ
هامش
( 1 ) . تفسير نور الثقلين : 5 / 392 ، بحار الانوار : 16 / 210 ، كنز العمّال : 7 / 214 .
( 2 ) . ذخائر العقبى : 64 ، رياض النضره : 2 / 163 ، المناقب : 297 ، سيرة الحلبية : 3 / 391 .
( 3 ) . گفتنى است كه واژهء « تربيت » در زبان عربى با واژه فارسى آن از يك ريشهاند ؛ ولى در تعبير اندكى مسامحه وجود دارد ؛ چرا كه در فارسى مىگويند : فلانى آدم با تربيتى است ؛ يعنى خوش اخلاق است و اين بخشى از تربيت است .