حالى كه خداوند سبحان در آيه تطهير از ارادهء خويش بر پاك ساختن اشخاص معين و محدودى خبر مىدهد ؛ از اين رو نمىتوان گفت در اين آيه ارادهء تشريعى مورد نظر است ، بلكه يقيناً مراد آيه خبر دادن از ارادهء تكوينى خداى متعال بر پاك گردانيدن اهل بيت عليهم السلام است . ارادهء تكوينى ارادهاى است كه به فعل و ترك ديگرى ربطى ندارد و مربوط به خود اراده كننده است ، مثل اين كه انسان اراده مىكند بخوابد يا نخوابد ؛ برود يا نرود ؛ بنشيند يا بايستد . اما ارادهاى كه انجام يا ترك آن به خواستهء غير وابسته باشد ارادهء تشريعى است . مانند پدرى كه به فرزندش بگويد : « اين كار را انجام بده » . و مولايى از عبد خود بخواهد كه كارى را انجام دهد يا ترك كند .
بنابراين احكامى كه خداوند براى بندگان وضع كرده است ، چه براى يك نفر ، « 1 » چه براى عموم مردم و يا گروه خاصى از آنان در راستاى ارادهء تشريعى او هستند ؛ مانند آيهء :
« يُريدُ اللَّه بِكُمُ الْيُسْرَ وَلا يُريدُ بِكُمُ الْعُسْرَ » ؛ « 2 »
خدا آسانى و راحت شما را اراده كرده است و نه دشوارى و مشقت شما را .
اما ارادهء تكوينى آن است كه خداوند چيزى يا كسى را به هر نحو كه بخواهد جعل كند و بيافريند .
خداى تعالى مىفرمايد :
« إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئًا أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ » ؛ « 3 »
همواره خداوند چون پديد آمدن چيزى را اراده كند ، فقط به آن مىگويد باش ، پس بىدرنگ موجود مىشود .
هامش
( 1 ) . مثل احكامى كه اختصاص به شخص رسول اللَّه صلى اللَّه عليه وآله دارد كه در فقه معين شده است ، از جملهواجب بودن مستحبات نافلهء شب و غيره بر آن حضرت .
( 2 ) . سورهء بقره : آيه 185 .
( 3 ) . سورهء يس : آيه 82 .