معناى « الرجس »
كلمه « رجس » كه در فارسى به معناى پليدى است ، مصاديق فراوان و دامنهء وسيعى دارد و تمام پليدىهاى مادى و معنوى را در برمىگيرد . راغب اصفهانى در اين باره مىنويسد :
الرجس : الشيء القذر . . . ، والرجس يكون على أربعة أوجه : إمّا من حيث الطبع ، و إمّا من جهة العقل ، وإمّا من جهة الشرع ، وإمّا من كلّ ذلك كالميتة ، فإنّ الميتة تعاف طبعاً وعقلًا وشرعاً ؛ « 1 »
پليد چيزى چركين و آلوده است . . . ، و پليدى چهار وجه دارد : گاهى طبيعت [ آدمى ] آن چيز را پليد مىداند . گاهى عقل ، در مواردى دين و در برخى موارد هم از هر سه جهت در چيزى پليدى وجود دارد ، به مانند مردار كه طبيعت ، عقل و دين دورى از آن را لازم مىدانند .
پس هرچه كه موجب تنفر و كوچكى شخصيت فرد شود « رجس » ناميده مىشود .
معناى « يطهّركم تطهيرا »
اين كلمات بر دفع پليدى به معناى وسيع تاكيد دارد ، يعنى خداوند با تاكيد خبر مىدهد كه اهل بيت عليهم السلام به هيچ رجس و پليدى آلوده نشدهاند . پس « اهل بيت » به ارادهء تكوينى خداوند از همهء پليدىها منزه و از همهء پليدىها در امانند و اين همان ، حقيقت عصمت است .
دلالت آيه بر عصمت اختصاص به شيعه ندارد ، بلكه برخى از اهل سنّت نيز به آن اعتراف كردهاند . « 2 »
هامش
( 1 ) . المفردات في غريب القرآن : 188 .
( 2 ) . الكشّاف عن حقائق غوامض التنزيل : 3 / 260 ؛ تفسير الرازي : 25 / 209 ؛ تفسير الثعلبي : 6 / 237 ؛ تفسير الآلوسي : 22 / 12 .