والحسن بن علي صاحب العسكر . . . ليس بشيء . « 1 »
عبارت « ليس بشيء » يكى از اصطلاحات علم حديث است . و در مواقعى به كار مىرود كه بخواهند شخص را بىاعتبار معرفى كنند .
اما حتى عالمان حديثى اهل سنّت نيز اذعان دارند كه جرح بدون دليل اساساً فاقد ارزش است ، « 2 » و نه تنها ابن جوزى بلكه هيچ يك از دشمنان اهل بيت عليهم السلام نخواهند توانست دليلى براى جرح يكى از ائمه بيابند . از اين رو هيچ يك از جرحهاى آنان در مورد امامان اهل بيت عليهم السلام و شيعيان ايشان حجت نيست . مثلًا در مورد امام رضا عليه السلام گفتهاند :
يروي عن أبيه العجائب . « 3 »
اما هيچ ذكرى از چيستى عجايب به ميان نيامده است ، اين سخن هرگز دلالتى بر جرح ندارد .
10 . شمس الدين ذهبى
( متوفاى سال 748 )
او تأليفات زيادى در حديث و رجال و تاريخ دارد ، از جمله :
ميزان الاعتدال ، الكاشف ، المغنى فى الضعفاء ، سير اعلام النبلاء و تاريخ الاسلام .
ذهبى معاصر ابن تيميه و شاگرد او بوده . هر چند در برخى مسائل با ابن تيميه مخالفت كرده است .
ذهبى شاگردان بزرگى داشته ، حافظ سبكى مؤلف طبقات الشافعية در مورد وى مىگويد : هر چند ذهبى استاد من است و احترامش بر من لازم مىباشد ، امّا گفتن حق
هامش
( 1 ) . الموضوعات : 1 / 415 .
( 2 ) . الكفاية فى علم الرواية : 1 / 108 ، طبقات الشافعية الكبرى : 2 / 11 ، تدريب الراوى : 1 / 305 - 307 ، اليواقيت والدرر : 2 / 374 .
( 3 ) . تهذيب التهذيب : 7 / 339 : 628 .