( مسأله 1878 ) اگر بعد از قرارداد مزارعه ، مالك يا زارع بميرد ، مزارعه به هم نمىخورد و وارثشان به جاى آنان است ، ولى اگر زارع بميرد و شرط كرده باشند كه خود زارع زراعت را انجام دهد ، مزارعه به هم مىخورد و چنانچه زراعت نمايان شده باشد سهم زارع به ورثه منتقل مىشود و اگر نمايان نگشته ، هرگاه چيدن زراعت مايه ضرر ورثه شود مالك بايد صبر كند تا وقت چيدن آنها برسد و هزينههاى زراعت پس از مرگ زارع به حسب نسبت سهام تقسيم مىشود .
( مسأله 1879 ) اگر بعد از زراعت بفهمند كه مزارعه باطل بوده ، چنانچه تخم مال مالك بوده حاصلى هم كه به دست مىآيد مال اوست و بايد مزد زارع و مخارجى را كه كرده به او بدهد ، و اگر تخم مال زارع بوده زراعت هم مال اوست و بايد اجاره زمين و خرج هائى را كه مالك كرده به او بدهد .
( مسأله 1880 ) اگر تخم مال زارع باشد و بعد از زراعت بفهمند كه مزارعه باطل بوده ، چنانچه مالك و زارع راضى شوند كه با اجرت يا بى اجرت زراعت در زمين بماند اشكال ندارد و در غير اين صورت ، مالك بايد صبر كند تا زراعت چيده شود ، و زارع بايد اجرت زمين را بپردازد و اگر خسارتى هم به زمين وارد شده جبران كند .
( مسأله 1881 ) اگر بعد از جمع كردن حاصل و تمام شدن مدت مزارعه ريشه زراعت در زمين بماند و سال بعد دو مرتبه حاصل دهد ، چنانچه مالك و زارع از زراعت صرف نظر نكرده باشند ، حاصل سال دوم را هم بايد مثل سال اول قسمت كنند .
رسالهء توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 417
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٤١٧