صد من از ميوهها مال مالك و بقيه مال كسى باشد كه كار مىكند ، معامله باطل است .
5 - بايد قرار معامله مساقات را پيش از ظاهر شدن ميوه بگذارند و اگر بعد از ظاهر شدن ميوه و پيش از رسيدن آن قرار بگذارند ، پس اگر كارى مانند آبيارى و شيميايى كه براى تربيت درخت لازم است باقى مانده باشد ، معامله صحيح است و اگر قرارداد براى چيدن ميوه و نگهدارى آن داشته باشد صحيح است ولى مساقات نيست .
احكام مساقات
( مسأله 1886 ) در مورد بوته خربزه و خيار و مانند آن اگر قرارداد روشنى بگذارند و تعداد چيدن و سهم هر كدام را مشخص كنند صحيح است . هر چند مساقات ناميده نمىشود .
( مسأله 1887 ) درختانى كه احتياج به آبيارى ندارند و از آب باران يا رطوبت زمين استفاده مىكنند ، اگر به كارهاى ديگرى مانند بيل زدن و كود دادن و سمپاشى كه موجب زياد شدن يا مرغوبيت ميوه مىشود احتياج داشته باشد معامله مساقات در آن صحيح است .
( مسأله 1888 ) طرفين معامله مىتوانند با رضايت يكديگر معامله مساقات را فسخ كنند و نيز اگر در ضمن قرارداد ، حقّ فسخ براى هر دو يا براى يكى قرار داده باشند مىتوانند معامله را به هم زنند و اگر در قرارداد مساقات شرطى ذكر كرده باشند و آن شرط عملى نشود و كسى كه شرط به نفع اوست نتواند طرف را وادار به انجام آن كند ، مىتواند معامله را به هم زند .
( مسأله 1889 ) معامله مساقات با مرگ صاحب باغ به هم نمىخورد و ورثه او به جاى او هستند ، اما اگر كسى كه تربيت درختها به او واگذار شده بميرد در صورتى كه شرطى كرده باشند خودش باغدارى كند معامله به هم مىخورد ، در اين مورد بايد بسان « مزارعه » عمل نمود آنجا كه زارع بميرد و تفصيل آن در مسأله 1878 گذشت ، ولى اگر چنين شرطى نكرده باشند ورثه او جانشين او مىشوند .
( مسأله 1890 ) بايد اعمالى را كه بر عهده هر كدام از دو طرف مىباشد قبلًا معين كنند ، مانند تعمير قنات ، يا موتور چاه و همچنين تهيه كود و وسيله سمپاشى و غير اينها و اگر عرف و