كند ، و سپس نماز را اعاده كند .
( مسأله 948 ) اگر در حال برخاستن شك كند كه تشهد را به جا آورده يا نه ؛ يا شك كند كه سجده را به جا آورده يا نه بايد برگردد و به جا آورد .
( مسأله 949 ) كسى كه نشسته يا خوابيده نماز مىخواند ؛ اگر موقعى كه حمد يا تسبيحات مىخواند ، شك كند كه سجده يا تشهد را به جا آورده يا نه ، بايد به شك خود اعتنا نكند و اگر پيش از آنكه مشغول حمد يا تسبيحات شود ، شك كند كه سجده يا تشهد را به جا آورده يا نه ، بايد به جا آورد .
( مسأله 950 ) اگر شك كند كه يكى از ركنهاى نماز را به جا آورده يا نه ، چنانچه مشغول كارى كه بعد از آن است نشده ، بايد آن را به جا آورد مثلًا اگر چنانچه مشغول تشهد باشد به شك اعتنا نكند و اگر پيش از خواندن تشهد شك كند كه دو سجده را به جا آورده يا نه ، بايد به جا آورد و چنانچه بعد يادش بيايد كه آن ركن را به جا آورده بوده ، چون ركن زياد شده نمازش باطل است .
( مسأله 951 ) اگر شك كند عملى را كه ركن نيست به جا آورده يا نه ، چنانچه مشغول كارى كه بعد از آن است نشده ، بايد آن را به جا آورد ، مثلًا اگر پيش از خواندن سوره شك كند كه حمد را خوانده يا نه ، بايد حمد را بخواند و اگر بعد از انجام آن يادش بيايد كه آن را به جا آورده بوده چون ركن زياد نشده نماز صحيح است .
( مسأله 952 ) اگر شك كند كه سلام نماز را گفته يا نه ، يا شك كند درست گفته يا نه ، چنانچه مشغول تعقيب نماز يا مشغول نماز ديگر شده ؛ يا به واسطه انجام كارى كه نماز را به هم مىزند ؛ از حال نمازگزار بيرون رفته ، بايد به شك خود اعتنا نكند و اگر پيش از اينها شك كند ، بايد سلام را بگويد .
2 . شك بعد از سلام
( مسأله 953 ) اگر بعد از سلام نماز شك كند كه نمازش صحيح بوده يا نه ، مثلًا شك كند ركوع كرده يا نه ، يا بعد از سلام نماز چهار ركعتى شك كند كه چهار ركعت خوانده يا پنج ركعت ؛
رسالهء توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 266
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٢٦٦