كتاب كامل الزيارات
شيخ ابوالقاسم جعفر بن محمد بن قولويه رحمه الله « 1 »
موضوع كتاب كامل الزيارات ، مجموعهء احاديث و روايات اهل بيت عليهم السلام دربارهء شيوهء زيارت حضرت رسول صلى الله عليه و آله و ديگر امامان و امامزادگان عليهم السلام و ثواب و فضيلت آن مىباشد .
ابن قولويه در آغاز كتاب ، تمام راويان كتاب خود را توثيق كرده است « 2 » . «
لكن ما وقع لنا من جهة الثقات من اصحابنا . . .
» .
هامش
( 1 ) - محدث نورى رحمه الله داستان جالبى از ابن قولويه رحمه الله به نقل از كتاب « خرايج » قطب الدين راوندى رحمه الله آورده است كه همان را علامه مجلسى رحمه الله در جلد 13 بحارالانوار باب 23 ( باب كسانى كه امام زمان عليه السلام را ديدهاند ) نقل كرده است . علامه مجلسى رحمه الله مىنويسد : در « خرايج » راوندى رحمه الله است كه از ابوالقاسم جعفر بن محمد بن قولويه رحمه الله روايت شده كه گفت : وقتى در سنهء 307 ( يعنى سال 337 هجرى ) به عزم حج بيت اللَّه وارد بغداد شدم ، و آن سالى بود كه قرامطه « حجر الاسود » را به جاى خود برگردانيده بودند بيشترين سعى من اين بود كه خود را به مكه برسانم و ببينم چه كسى حجر الاسود را در جاى خود نصب مىكند .
زيرا در خلال بعضى از كتابها ديده بودم كه نوشته بود : « حجر الاسود را مىربايند و بار ديگر امام آن عصر عليه السلام ، آن را در جاى خود نصب مىكند ، چنانكه در زمان حجاج بن يوسف ، امام زين العابدين عليه السلام آن را در جاى خود نهاد و به همان حال ماند .
( 2 ) - در خصوص توثيق تمام راويان كتاب كامل الزيارات اختلاف وجود دارد . مرحوم استاد الفقهاء سيد خويى رحمه الله نهايتاً با توجه به توثيق ابن قولويه در مقدمه كتاب قائل شدند كه تمام مشايخ ابن قولويه ثقه مىباشند . لكن رجالى خبير مرحوم ميرزا جواد تبريزى قدس سره مىفرمودند : سلسله روات در كتاب ابن قولويه بايد مورد بررسى قرار گيرد تا وثاقت يا ضعف خبر معلوم شود و توثيق ابن قولويه ناظر به اعتبار كتب يا افرادى است كه از آن كتب روايات را نقل كرده است و ناظر به موثق بودن راويان روايات كامل الزيارات نمىباشد .
ولى در بغداد دچار بيمارى سختى شدم ، به طورى كه جان خود را در معرض خطر ديدم و -