مصباح المتهجد و سلاح المتعبد
شيخ طائفه ، محمد بن حسن طوسى رحمه الله « 1 »
شيخ طوسى رحمه الله كتاب مصباح المتهجد و سلاح المتعبد را به درخواست جمعى از شاگردان خود نوشته و يكى از بهترين كتابهايى است كه در موضوع مزار تأليف شده است . شيخ طوسى رحمه الله در مقدمهء كتاب غرض از تأليف را اينگونه مىفرمايند :
هامش
( 1 ) - شيخ الطائفه ، محمد بن حسن طوسى رحمه الله ، معروف به « شيخ طوسى » در ماه رمضان سال 385 هجرى ديده به دنيا گشود . محمد بن حسن طوسى ، مقدمات متداول علمى را فرا گرفت و در بهار جوانى از فضيلت علمى خوبى برخوردار بود . در آن اوقات منطقهء طوس ، شهرهاى نيشابور ، رى و قم مناطقى بوده است كه طوسى مىتوانسته از محاضر دانشمندان آنجا استفاده كند . شيخ طوسى رحمه الله ، طوس را براى ترقيات شايان و سير كمالات خود تنگ مىديد ، به منظور استفادهء بيشتر و درك محضر شيخ مفيد رحمه الله و ديگران ، به سال 408 هجرى ، كه بيست و سه ساله بود ، رهسپار بغداد گرديد .
هنگامى كه شيخ طوسى رحمه الله وارد بغداد شد ، به حوزهء درس مفيد ، استاد بزرگ و سالخورده درآمد ، جالب است كه محصل كه جوانى بيست و سه ساله بود در حوزهء درس مفيد ، كه جايگاه رادمردان بود حضور به هم مىرسانيد و در اندك زمانى مورد توجه خاص استاد عالى مقام واقع شد و به مرور ايام نيز بر همگان تفوق يافت ! دانشمند جوان كه تا آن موقع ادبيات عرب ، فقه ، اصول و حديث را خوب آموخته بود ، با استفاده از فرصت مناسبى كه در اختيار داشت ، شب و روز با شور و شوق و پشت كار زايد الوصفى به كسب دانش از محضر پر فيض مفيد اهتمام ورزيد و در سايهء فكر مواج ، نبوغ سرشار و استعداد خدادادش ، نظر استاد بزرگ را به خود جلب كرد . شيخ طوسى مدت پنج سال ؛ يعنى تا پايان زندگانى شيخ مفيد ، على الدوام از محضر او بهرهمند بود و لحظهاى را به غفلت نمىگذرانيد . او به علاوه از محضر مشايخ ديگر شيعه و استادان فن هم استفاده نمود كه از جمله ابو الحسن على بن احمد بن ابى جيد ، احمد بن محمد بن موسى ، معروف به ابو صلت اهوازى ، حسين بن عبيداللَّه غضائرى و احمد بن عبدالواحد ، معروف به ابن عبدون بودند و اسامى آنها را به عنوان مشايخ حديث در كتب خود آورده است .