4 - گندم متوسطى به او قرض دهد و شرط كند كه به همان مقدار گندم خوب به او برگرداند .
5 - شرط كند كه علاوه بر اداى قرض ، لباسش را ارزانتر بدوزد .
( مسأله 1334 ) در رباى قرضى آنچه حرام است اين است كه در ضمن قرض سودى را شرط كند ، ولى اگر در ضمن سود قرضى را شرط كند مانعى ندارد ، مثل اينكه ده دينار به كسى هبه كند به شرط اينكه او نيز 100 دينار به او قرض بدهد ، و ياخانهاش را به كسى به قيمت پايينتر از معمول اجاره دهد به شرط اينكه او نيز مقدارى به او قرض بدهد .
( مسأله 1335 ) اگر قرض گيرنده چيزى به قرض دهنده هبه كند يا منفعتى به او برساند ، قرض دهنده مىتواند آن را قبول كند ، به شرط اينكه در قرض شرط نشده باشد . اگرچه پذيرفتن آن مكروه است و بهتر است كه آن را از اصل طلبش حسابكند .
( مسأله 1336 ) اگر قرض گيرنده به هنگام پرداخت بدهكارى خود ، بهتر و بيشتر از آنچه گرفته به او پرداخت نمايد مانعى ندارد ، بلكه مستحب هم هست . به شرط اينكه در قرض شرط نشده باشد .
( مسأله 1337 ) براى قرضى كه وقت پرداخت آن رسيده ، نمىتوانند مدّت تعيين كنند و در مقابل چيزى بر مبلغ آن بيفزايند ، بلكه براى هيچ بدهى ديگرى نيز نمىتوانند مدّت تعيين كرده ، بر مبلغ آن بيفزايند .
( مسأله 1338 ) اگر بخواهند بر مدّتِ بدهى مدّتدار بيفزايند ، و در مقابل بر مبلغ آن نيز بيفزايند جايز نيست چون از رباى محرم است .
( مسأله 1339 ) براى رسيدن به سود و فرار از ربا راههاى فراوانى هست ، كه از آن جمله است :
1 ) طلبكار جنسى را از بدهكار در مقابل طلب خود مىخرد ، سپس آن را به مبلغ بيشتر براى مدّت بيشترى به او مىفروشد .
منتخب المسائل (فارسى) — صفحة 277
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص٢٧٧