( مسأله 1091 ) اگر برخى از اجناس فروخته شده ، از آنِ ديگرى بوده و به صورت فضولى معامله شده ، اگر مالك اجازه ندهد ، در مورد بقيّه اجناس « خيار تبعّض صفقه » جارى مىشود .
10 - خيار تخلّف شرط ،
كه احكام آن در فصل پنجم بيان مىشود .
( مسأله 1092 ) همه اين خيارها در مواردى ساقط مىشود :
1 ) اشتراط عدم خيار در ضمن عقد
2 ) اسقاط خيار پس از انجام عقد ، تا هنگامى كه موضوع آن پابرجاست .
3 ) امضاى عقد و التزام به آن ، اگرچه با انجام كارى باشد كه از آن حكايت مىكند ، مانند فروختن و اجاره دادن و هبه كردن كالاى مورد معامله ، پس از آگاهى از ثبوت خيار . كه چنين كارى از شخص مردّد در ردّ و قبول معامله سر نمىزند .
( مسأله 1093 ) برخى از خيارها فورى نيستند ، بلكه تا هنگامى كه موضوع آنها از بين نرفته ، آن خيارها ادامه دارند ، كه عبارتند از :
خيار مجلس خيار حيوان و خيار شرط و خيار تأخير و خيار رؤيت و خيار عيب .
( مسأله 1094 ) با انجام يافتن معامله ، آثار معامله بر آنها بار مىشود ، و نيازى به سپرى شدن زمان خيار نيست ، و در نتيجه از لحظه وقوع معامله ، جنس به مشترى تعلّق مىگيرد و رشد و نموّ آن از آنِ مشترى است و پول به فروشنده تعلّق مىيابدو رشد و نموّ آن به او مربوط مىشود .
( مسأله 1095 ) اگر صاحب خيار ، فوت كند و خيار باقى باشد ، حق خيار به ورثه او منتقل مىشود .
احكام شرط
هرگونه تعهّد و التزامى كه در ضمن عقد و تابع آن باشد ، شرط ناميده مىشود . مثل اينكه باغى را بفروشد و شرط كند كه ميوهاش تا يكسال از آن او