متعال «
فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ
- پس بر خدا توكل كن » بهرهمند شود ، و سليمان ( ع ) داراى ملك و قدرت بود و رعاياى وى از او فرمانبردارى مىكردند ، و در ارتش او كسانى بودند كه تختى همچون تخت بلقيس را جابهجا كنند و آن را از سرزمين دورى همچون سبأ - در يك طرفة العين - به نزد او آورند ، ولى اساس حقيقى و واقعى ملك و پادشاهى وى همهء اينها نبود ، بلكه نيروى حقيقى كه بر آن تكيه داشت امداد / 194 غيبى بود كه از جانب خدا مىرسيد ، و خداوند متعال گفته است : «
وَ إِنْ يُرِيدُوا أَنْ يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُ هُوَ الَّذِي أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَ بِالْمُؤْمِنِينَ
- و اگر بخواهند با تو نيرنگ كنند ، خدا براى تو بسنده است و او كسى است كه با يارى خود تو را تأييد كرد و با مؤمنان » ، « 14 » و چنان كه در اين آيه ملاحظه مىشود ، خداوند نصرت و يارى خويش را بر مدد و معاونت مؤمنان مقدم داشته است ، بدان سبب كه اولى مهمتر است .
ما هر گاه به كارى آغاز مىكنيم ، از نام خداوند رحمان و رحيم مدد مىجوييم ، و سليمان نيز به نوبهء خود از قدرت و نيروى خدا - در آن هنگام كه براى بلقيس نامه روانه كرد - طلب يارى كرد ، و خدا گفت : «
إِنَّهُ مِنْ سُلَيْمانَ وَ إِنَّهُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
- اين نامه از سليمان است و به نام خداوند بخشايندهء مهربان آغاز شده است » ، و نيز نوح را مىبينيم كه به يارانش چنين خطاب مىكند : «
ارْكَبُوا فِيها بِسْمِ اللَّهِ مَجْراها وَ مُرْساها
- بر آن ( كشتى ) سوار شويد كه روان شدن و لنگر انداختن آن به نام خدا است » ، « 15 » زيرا كه هر چيز به نام خدا صورت اتمام پيدا مىكند ، و اگر نام خدا نبود ، آصف بن برخيا نمىتوانست عرش بلقيس را در يك لحظه از يمن به سرزمين فلسطين انتقال دهد .
«
فَلَمَّا رَآهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهُ قالَ هذا مِنْ فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَ أَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ
- پس چون آن ( تخت ) را قرار گرفتهء در نزد خود ديد ، گفت كه : اين از فضل
هامش
( 14 ) - الانفال / 62 .
( 15 ) - هود / 41 .