( مسألهء 3954 ) اگر كسى كه مرتكب جنايت شده ديهء جنايتش را به رئيس قبيلهء بپردازد ، و آن مال به فرد مصدوم يا ورثهء مقتول نرسد ، ذمّهاش برى نمى شود .
( مسألهء 3955 ) اگر شخص مصدوم يا ورثهء مقتول ، رئيس قبيله را وكيل خود قرار دهند براى اخذ ديه ، در اين صورت ذمّهء فردى كه مرتكب جنايت شده بود برى مىشود ، ولى رئيس قبيله بايد آن را به افرادى كه ديه بايد به آنها برسد ، برساند .
( مسألهء 3956 ) غالباً ديه را به كمتر از آنچه در شرع مقدس تعيين شده ، توافق ميكنند ، پس اگر فرد مصدوم يا ورثهء مقتول او را ابراء كنند و از بقيهء آن بگذرند ، ذمّهاش برى مىشود ، در غير اين صورت به مقدارى كه پرداخت كرده برى الذمه مىشود و بقيهاش بر عهدهاش باقى ميماند .
( مسألهء 3957 ) اگر فرد مصدوم يا ورثهء مقتول صغير باشد ، ولى آنها حق ابراء ذمّه ندارند ، چون بر خلاف مصلحت صغير است . و لذا به همان مقدار كه پرداخت كرده ، ذمّهاش برى مىشود .
( مسألهء 3958 ) اگر فرد مصدوم يا ورثهء مقتول به ديه راضى شدند ، ديگر نمى توانند به مراجع قانونى شكايت كنند و مطالبه قصاص يا كيفر بر اساس قوانين عرفى بنمايند .
( مسألهء 3959 ) اگر فرد تبهكار را دادگاه هاى دولتى به عنوان جلوگيرى از وقوع جنحه و جنايت بازداشت كرده باشند ، بر فرد مصدوم و ورثهء او نيست كه تلاش كنند تا او را آزاد كنند ، مگر اينكه بر اين كار توافق كرده باشند .
پا درميانى كردن براى صدور حكم ، هنگامى كه بر خلاف ميزان شرعى
توضيح المسائل (عبادات ومعاملات) (فارسى) — صفحة 836
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص٨٣٦