( مسألهء 3940 ) اگر حجةالاسلام بر گردن ميّت باشد و اموالش براى نيابت حج كفايت نكند ، ميتوان از همان ديه براى او حجةالاسلام به جا آورد ، بلكه بنابر احتياط واجب مقدّم بر قرضهاى او مىباشد و لازم است كه ديه را به حاكم شرع بپردازند ، تا به وسيلهء حاكم شرع در اين راه هزينه شود .
( مسألهء 3941 ) ديهء جنين و قطع اعضاى ميّت را ما بر اساس دينار ارائه داديم ، ولى دينار خصوصيّت ندارد ، بلكه يك دهم هر يك از موارد ششگانه را بپردازند ، كفايت مىكند ، به جز در مورد حرامزاده ، كه آن فقط با درهم محاسبه مىشود .
( مسألهء 3942 ) ديهء كشتن سگ تعليم شده 40 درهم است ، ولى اگر كسى سگ نگهبان باغ و بستان را بكشد ، بايد قيمت آن را به صاحبش بپردازد ، اگرچه با ديوار حصار نشده باشد - بنابر احتياط واجب - .
( مسألهء 3943 ) خوك و ديگر سگها ضمان ندارند ، مگر اينكه از آن كافر ذمّى باشد ، و او ملتزم به رعايت احكام ذمّه باشد ، در اين صورت كشندهء آنها بايد قيمت آن را بپردازد .
( مسألهء 3944 ) اگر كسى به حيوان باردار صدمه بزند و آن حيوان بچهاش را سقط كند ، بايد يك دهم قيمت آن حيوان را به صاحبش پرداخت كند .
( مسألهء 3945 ) اگر كسى چشم حيوان چهارپايى را درآورد ، بايد يك چهارم قيمتش را به صاحبش بدهد .
( مسألهء 3946 ) در غير اين موارد ، اگر صدمهاى به حيوان بزند كه تلف شود ، بايد قيمت آن را به صاحبش بدهد ، و اگر مصدوم شود بايد مابهالتّفاوت قيمت سالم و مصدوم را به صاحبش بدهد .
* * *
توضيح المسائل (عبادات ومعاملات) (فارسى) — صفحة 832
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص٨٣٢