صدمه نرساند ، از قبيل تاريك كردن ، از هوا جلوگيرى كردن و امثال آنها .
2 ) كوچه هاى باز ، كه از دو طرف آن ساختمان شده ، و انتهاى آن به گذرگاه ديگر باز است .
( مسألهء 3559 ) كوچه هاى باز از آنِ همگان است و همهء مردم مىتوانند در آنها رفت و آمد كنند ، بنشينند ، بخوابند ، خريد و فروش كنند ، و كسى نمى تواند از آن جلوگيرى كند . مشروط بر اينكه مزاحم رهگذرها نباشد و گرنه متجاوز مىباشد و هر گونه ضررى از او به رهگذرها برسد ضامن خواهد بود .
( مسألهء 3560 ) احداث در و پنجره و تراس و ناودان ، بر گذرگاه ها و كندن چاه و سرداب مانعى ندارد ، مشروط بر اينكه مزاحم رهگذرها نباشد و بنابر احتياط واجب به گذرگاه نيز صدمه نزند ، از قبيل تاريك كردن و سدّ كردن راه هوا .
5 - آب درياها و رودخانه ها
( مسألهء 3561 ) آب درياها ، درياچه ها ، رودخانه ها و چشمه سارهائى كه از سيلها و آب شدن برفها جريان پيدا مىكند ، و آب چشمه ها و چاههاى خود جوش ، و آب بركه ها و مردابهايى كه در زمين موات قرار دارند ، از اموال عمومى هستند ، همگان مىتوانند از آنها استفاده كنند و كسى نمى تواند از آن جلوگيرى نمايد .
( مسألهء 3562 ) احدى نمى تواند آب دريا ، رودخانه ، چشمه و امثال آنها را پيش از آنكه به حيازت و ملكيّت خود درآورد ، نسبت به فروش آن اقدام كند .
( مسألهء 3563 ) اگر كسى از آب رودخانه ، با كندن كانال ، قسمتى را به زمين خودش و يا زمين بايرى به قصد حيازت آبِ آن هدايت كند ، مالك آن آب مىشود و هيچكس نمى تواند از آن جلوگيرى كند .
( مسألهء 3564 ) اگر كسى در زمين موات به قصد حيازتِ آب ،
توضيح المسائل (عبادات ومعاملات) (فارسى) — صفحة 748
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص٧٤٨