نكردهاند ، اين تقسيم اثرى ندارد و هر كس بخواهد ميتواند آنجا را احيا كرده تملّك نمايد . اصولًا شهرها و روستاها نيز به همين وسيله گسترش مييابند و بزرگ ميشوند .
( مسألهء 3543 ) حرام است كه انسان در ملك خود كارى انجام دهد كه آثار آن به ملك همسايه سرايت كند و به او آسيب برساند ، آسيبى كه در ميان همسايه ها متداول نيست . مثل اينكه آب را به گونهاى در ملك خود رها سازد كه رطوبت آن به ديوار همسايه برسد و صدمه بزند ، كه بايد از اين كار خوددارى كند ، اگرچه متضرّر شود . و اگر خوددارى نكند هر آسيبى به همسايه برسد ضامن است .
( مسألهء 3544 ) اگر انسان در ملك خودش كارى انجام بدهد كه اثرش به ملك همسايه سرايت نكند ، ولى ضررش به او برسد ، مثل اينكه ديوارش را بالا ببرد و از رسيدن نور و هوا به ملك همسايه مانع شود ، چنين كارى جايز است ، مگر اينكه ضرر جدّى به همسايه برسد ، كه در اين صورت جايز بودنش محلّ اشكال است .
( مسألهء 3545 ) در مسألهء 3529 گفتيم كه انسان نمى تواند در ملك خود چاهى بكند يا چشمهاى احداث كند ، كه به چاه و چشمه هايى كه همسايه ها قبلًا احداث كردهاند صدمه بزند .
* * *
توضيح المسائل (عبادات ومعاملات) (فارسى) — صفحة 744
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص٧٤٤