اگر تا رمضان آينده عذرشان باقى باشد و نتوانند قضاى آن را بگيرند ، بايد كفّارهء تأخير بدهند و بنابر احتياط واجب در سالهاى بعدى روزههايشان را قضا كنند .
( مسألهء 1395 ) كسى كه قضاى روزهء رمضان بر عهدهاش هست و قدرت بر قضا دارد ، بايد در اثناى سال نسبت به قضاى آنها اقدام كند و اگر سستى كند ، تا رمضان بعدى برسد ، قضاى آنها بر گردنش ميماند و بايد كفّارهء تأخير نيز بپردازد .
( مسألهء 1396 ) كسى كه چندين سال بدون عذر روزه نگرفته ، بايد همهء آنها را قضا كند و كفّاره بدهد و براى تأخير در قضا كفّاره تأخير نيز بپردازد .
( مسألهء 1397 ) كسى كه روزهء قضاى رمضان گرفته در صورتى كه وقت براى قضا وسيع باشد ميتواند پيش از ظهر آن را افطار كند ، ولى اگر بعد از ظهر آن را بخورد كفّاره دارد ، چنان كه در مسألهء 1379 بيان شد .
( مسألهء 1398 ) در مورد روزه هايى كه به عنوان روزه واجب است ، مانند 10 روز روزه به جاى قربانى ، و 31 روز از روزهء كفّارهاى كه بايد پشت سر هم انجام بگيرد ، پيش از ظهر افطار كردن جايز است ، ولى بعد از ظهر افطار كردن جايز نيست ، اگر چه كفّاره ندارد .
( مسألهء 1399 ) روزه هايى كه به عنوان روزه واجب نشده ، مثل روزه استيجارى ، نذر موسّع ، كفّارهء تخييرى و روزههاى مستحبّى ، آنها را هر وقت بخواهد ميتواند افطار كند .
( مسألهء 1400 ) كسانى كه از روزه گرفتن معذور هستند ، بايد براى هر روز يك مدّ طعام به فقير بدهند و دادن قيمت آن كفايت نمى كند .
( مسألهء 1401 ) يك مُدّ تقريباً 870 گرم مىباشد .
( مسألهء 1402 ) فديهء چند روز بلكه چند ماه را ميتوان به يك فقير داد .
( مسألهء 1403 ) اگر روزهاى در ذمّهء مردى باشد و پيش از انجام دادن
توضيح المسائل (عبادات ومعاملات) (فارسى) — صفحة 269
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص٢٦٩