ميتواند براى ركوع خم شود ، و اگر به مقدار كم نيز نتواند خم شود ، بايد نمازش را ايستاده بخواند و براى ركوع اشاره كند و اگر قادر به اشاره هم نباشد چشمهايش را به نيّت ركوع ميبندد .
( مسألهء 889 ) اگر نمازگزار ركوع را فراموش كند و به سوى سجده خم شود ، اگر پيش از آنكه پيشانياش بر زمين برسد به يادش بيايد ، برمى خيزد و قامتش را راست مىكند و از حال ايستاده به ركوع ميرود . بنابر احتياط واجب بايد پيش از ركوع بدنش آرام بگيرد .
( مسألهء 890 ) اگر كسى ركوع را فراموش كند و بعد از نهادن پيشانى بر زمين متوجّه شود ، چنانچه در سجدهء اول باشد بايد بلند شود و بعد ركوع و دو سجده را انجام دهد مانند كسى است كه يك سجده سهواً زياد كرده است و اگر در سجده دوم متوجه شود بنابر احتياط واجب نمازش باطل است . پس يكى از مبطلات نماز را انجام بدهد ، مثلًا از قبله برگردد ، سپس نمازش را از سر بگيرد .
( مسألهء 891 ) كسى كه نشسته نماز ميخواند ، بايد به مقدارى كه شخص ايستاده براى ركوع خم مىشود ، او نيز نشسته به همان مقدار خم شود ، اگر نتواند بنابر احتياط واجب به هر مقدارى كه ميتواند خم شود ، اگر به مقدار كم نيز نمى تواند بايد با اشاره ركوع كند ، اگر از آن هم ناتوان باشد بايد با بستن ديدگانش نيّت ركوع نمايد .
( مسألهء 892 ) اگر نمازگزار پيش از آنكه به طرف سجده خم شود ، شك كند آيا ركوع كرده يا نه ؟ بايد آن را به جا آورد .
( مسألهء 893 ) اگر پس از خم شدن به سوى سجده ، پيش از آنكه پيشانياش به زمين برسد ، يا بعد از آن ، شك كند آيا ركوع كرده يا نه ؟ بنا ميگذارد بر اينكه ركوع كرده و نمازش را ادامه ميدهد .
توضيح المسائل (عبادات ومعاملات) (فارسى) — صفحة 164
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص١٦٤