« آيا مىتوان قدرى از راهى كه وسيع و فراخ است تصرف كرد در صورتى كه ضررى به اصل راه وارد نشود ؟ حضرت فرمودند : خير . » « 1 »
به طور كلى تصرف شخصى در اموال عمومى جايز نيست ، بيابانها ، مراتع ، كوهها ، جنگلها ، آب درياها ، قبرستانها و هر نوع ملك يا مالى كه جنبه عمومى دارد ، هر چند مِلك خاص كسى نباشد ، نمىشود در آن تصرف مالكانه كرد و آن را خريد يا فروخت .
انتخاب كسب
مسلمان مجاز نيست هر كسبى را به عنوان منبع درآمد انتخاب كند ؛ زيرا او به حلال و حرام معتقد است و مىداند كه بايد نماز بخواند ، روزه بگيرد ، حج برود ، صدقه بدهد ، كارهاى خير انجام دهد و شرط همه آنها ، حلال بودن مال و روزى حلال خوردن است . غذاى حرام در نسل انسان اثر مىگذارد . در حديث آمده است :
« كَسْبُ الْحَرَامِ يَبِينُ فِي الذُّرِّيَّةِ ؛ « 2 »
درآمد حرام در ذريه و نسل آينده آدمى اثر بد مىگذارد . »
اگر امروز ، بسيارى از فرزندان دچار مشكل تربيتى مىباشند ، نتيجهى برخى كسبهاى حرام هستند . اگر فرزندان مشكل نماز وسوء رفتار دارند ، عوامل گوناگونى مىتواند داشته باشد كه يكى از عوامل اصلى آن ، غذاهاى حرام يا مشكوك و شبههناك است . آنچه بر مسلمانان واجب است و ثواب نُه دهم عبادت را دارد ، كسب روزى حلال است نه حرام ؛ از اين رو اسلام بعضى از كسبها را به عنوان كسبهاى حرام و درآمدهاى نادرست شمرده كه مسلمانان نبايد به دنبال آنگونه درآمدها بروند . براى اينكه عموم مردم ازآنها آگاهى داشته باشند در اينجا به برخى از كسبهاى حرام به صورت فشرده اشاره مىكنيم :
1 - خريد و فروش چيزهايى كه عين نجس است ؛ مانند مدفوع انسان ، خوك ، شراب ، سگ ، خون ؛ البته در مورد خون ، سگ و بعضى موارد ديگر ، استثناهايى وجود
هامش
( 1 ) . همان .
( 2 ) . كافى ، ج 5 ، ص 124 .