از موجبه ، كبيره است . بنابراين گناهى كه نوشته نمىشود گناهى است كه در كتاب و سنّت موجب دخول در آتش نشده باشد .
شيخ الطائفة در تهذيب ، صفحه نوزده ، جلد پنج ، اين حديث را از سعد اسكاف روايت فرموده ، به عبارتى كه با اين عبارت اختلاف دارد ، و جمله « الّا يأتى بموجبة » را ندارد . و ايشان ذيل حديث را اين نحو روايت فرمودهاند :
« فاذا قضى نسكه غفر اللّه له بقية ذى الحجة و المحرم و صفر و شهر ربيع الاوّل ، فاذا مضت اربعة اشهر خلط بالنّاس » .
ولى معتمد همان روايت كافى است ، زيرا معلوم است كه در نقل تهذيب ، روايت مختصر شده ، و مثل نقل به مضمون است ، و علاوه جمله « الّا أن يأتى بموجبة » از آن اسقاط شده ، و در دوران امر بين زياده و نقيصه ، اصالت عدم زياده بر اصل عدم نقيصه مقدم است . و فرضاً هم اين دو اصل را حجت ندانيم در خصوص مورد با توجه به روايت معاوية بن عمار ظاهر اين است كه اين جمله اسقاط شده ، و نسخه كافى صحيح است . و احتمال اينكه جمله « الّا أن يأتى بكبيرة » يا « الّا يأتى بموجبة » در اين دو روايت از بعض روايت به عنوان شرح و تفسير حديث اضافه شده باشد بسيار بعيد است .
و اگر فرضاً هم اين نحو باشد از رحمت و مغفرت و كرم و فضل خداوند متعال ، بعيد نيست كه مقرر فرمايد تا چهار ماه مؤمنى كه حج بجا آورده مطلق گناهانى كه تحت فشار تسويلات نفس و غلبه هوا از او صادر شده ( نه به نحو بىاعتنايى و استخفاف به امر خداوند ) مورد آمرزش واقع شود . و كسى نمىتواند رحمت واسعه و تفضل خدا را محدود كند .
بلى اين حديث كسى را كه از روى بىاعتنايى و استخفاف به امر و نهى خدا معصيت نمايد ، يا اينكه بخواهد با تشبّث به اين حديث در اين چهار ماه هر
استفتاءات حج (هزار مسأله) (فارسى) — صفحة 307
مساهمون: الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
ص٣٠٧