علم و پرهيزگارى را به تجاهل مىگيرند ، و به پيامبر و فرستادهء پروردگار خود از ديدگاه ارزشهاى مادّى مىنگرند ، پس به رسالت كفر مىورزند و مىگويند : آيا اين است آن كه خدا او را پيامبر فرستاده است ؟ ! و مىبيند كه صبر او در برابر تأثير رسالت فضيلتى است ، و به ياد نمىآورد كه كفر او نسبت بدان برايش گران تمام مىشود ، زيرا او را به درون گودال ژرف گمراهى فرو مىافكند .
ولى خاستگاه اين نظريهء خطا نسبت به پيامبر ( ص ) و سپس به وحى از هوى پرستى سرچشمه مىگيرد ، پس پيامبر او را به حال خود وامىگذارد زيرا ضامن او نيست ، و او خود نعمت دانش و خرد را از كف داده است و بنا بر اين از چارپايان و جانوران گمراهتر است .
قرآن حقايقى را كه با وحى مربوط مىشود چنين بيان مىكند :
اوّل : كسى به وحى كفر مىورزد به نور كفر مىورزد و بر روى چهرهء خود راه مىرود .
دوم : سرانجام او مانند كسانى است كه پيش از اين كافر شدند و خدا در دنيا نابودشان كرد و در آخرت وعدهء عذابى به آنها داد .
سوم : هر كس پيامبر را مسخره كند بدين ترتيب نسبت به رسالت او كفر ورزيده و گمراهى را برگزيده است و در نتيجه چون چارپايان گشته و گمراه شده است .
شرح آيات :
[ 34 ] همانا خداوند دلها و ديدگان كسانى را كه به قرآن كفر مىورزند در سراى دنيا / 435 به صورتى معنوى سلب مىكند ، امّا در آخرت آنها به هر دو صورت مادّى و معنوى هر دو را از دست مىدهند ، و از اين روست كه با چهرههاشان فرومىافتند و افتان و خيزان راه مىروند .
«
الَّذِينَ يُحْشَرُونَ عَلى وُجُوهِهِمْ إِلى جَهَنَّمَ
- كسانى را كه بر روى مىكشند و در جهنّم گرد مىآورند . . . »