نماز خود را با خشوع ( تسليم مطلق به حق ) مىگزارند . چه خشوع در نماز بيش از هر چيز و هر وقت ديگر جلوهگر مىشود ، و از اين رو امام حسن ( ع ) هر گاه براى نماز وضو مىساخت رنگش زرد مىشد ، و خطوط چهرهاش چنان دگرگون مىگشت كه كسى كه او را مىشناخت در آن حال تشخيصش نمىداد كه هموست . دين به خشوع قلبى امر كرده نه به خشوع ظاهرى در نماز ، و در خبر منقول پشت در پشت از پيامبر خدا ( ص ) آمده است كه گفت :
« آنچه خشوع جسم افزون بر خشوع دل باشد همان فزونى نزد ما نفاق و دورويى است » .
دين از سرگرم شدن به چيزى در ضمن نماز نهى كرده است زيرا اين حالت با خشوع دل منافات دارد . امير مؤمنان ( ع ) گويد :
« مرد بايد در نماز خود خشوع كند ، زيرا كسى كه دلش نسبت به خداى عزّ و جلّ خشوع ورزد ، ديگر اندامهايش نيز خشوع مىكنند ، پس به چيزى ديگر سرگرم نمىشود » « 3 » .
2 - روى گرداندن از بيهوده
[ 3 ] زيرا دل مؤمن خاشع است ، پس آگاهانه احساس مسئوليّت مىكند ، مگر نه آن كه كاملا به حق تسليم شده است و مىداند كه به زودى از تمام كارهاى خرد و كلانش مورد باز پرسى قرار مىگيرد ، و بر او حساب مىكنند ؟ وى مىداند كه زندگى جدّى است ، و بيهودگى و پوچى در آن وجود ندارد . در حالى كه آن كس كه نمىداند فراسوى زندگى او پاداشى است ، و مىبايد زندگى خود را به گونهاى درآورد كه با رهنمود آن پاداش مناسب باشد ، زندگى را سرگرمى و بازيچه مىگيرد .
/ 150 «
وَ الَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ
- و آنان كه از بيهوده روى گردانند . » كسى كه بيمارى در حالى خطرناك دارد ، اگر بر گروهى بگذرد كه بازى
هامش
( 3 ) - نور الثقلين ، ج 3 ، ص 528 .