كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ
- به سبب اعمال مردم ، فساد در خشكى و دريا آشكار شد » « 34 » .
شايد از اين آيات دريابيم كه خداوند به زمين اجازه ويرانى و تباهى نمىدهد مگر به سبب فساد مردم .
«
إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ
- زيرا خدا را بر مردم رأفت و مهربانى است . » نشانهء رأفت و مهربانى او آن است كه آنچه را در خشكى و درياست براى ما رام و مسخّر ساخته ، و آسمان را نگهداشته تا جز به فرمان او بر زمين نيفتد و گرنه او قادر است كه تمام اينها را بر ما دوزخى سازد ، پس در اين جا احتمالاتى هولناك در عالم هستى وجود دارد كه باور كردنش ممكن نيست ، و برجستهترين مثال بر آن وجود بسيارى از ستارگان دنبالهدار و شهابها است كه به شمارهها فراوان بر زمين مىافتند ولى بىدرنگ چون به غلاف و پوشش جوّى زمين بر مىخورند متلاشى مىشوند ، و چنين است كه در دعا مىخوانيم : « سبحان من لا يأخذ أهل الأرض بألوان العذاب ، سبحان الرؤوف الرحيم - منزه است آن كه اهل زمين را به گونه گون عذاب گرفتار نمىسازد ، منزّه است آن صاحب رأفت مهربان » .
/ 115 [ 66 ] «
وَ هُوَ الَّذِي أَحْياكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ إِنَّ الْإِنْسانَ لَكَفُورٌ
- اوست كه شما را زندگى بخشيد و سپس بميراند و باز زنده مىسازد ، و آدمى ناسپاس است . » آن گاه پس از عرضه كردن نشانههاى خدا ، و پس از بيان علم و رأفت عظيم او به ما نشان مىدهد كه نسبت به نعمتهاى خدا ناسپاسى مىكنيم . براستى مشكل انسان اين است كه نظرش تنگ و ديدش محدود است ، اگر به نشانههاى خدا كه در پيرامون اوست بنگرد ، آرى اگر به آفرينش خود بنگرد . . . و به تمام دگرگونيهاى آن از زندگى به مرگ بىگمان ايمان مىآورد ، ولى انسان نسبت به
هامش
( 34 ) - الروم / 41 .