همكار سازد . بايد پايه محبتها را با روح و معنويت نمود كه همه وقت به فرياد انسان برسد و درد بشر را درمان كند و او را نسبت به فقرا و افتادگان و زيردستان مترحّم و مهربان سازد . دوستىهايى كه پايه آنها امور دنيوى و منافع مادى باشد ، پايدار نمىماند و مردم از آن حظّ و لذت نمىبرند ؛ زيرا تا وقتى منافع شخصى آنها تأمين گردد ، با هم دوستى مىكنند و وقتى آن منافع از ميان رفت ، رشته مودّت آنها گسيخته مىشود ، بلكه به عداوت و دشمنى تبديل مىگردد .
اگر نظريات كوچك و مطالب دنيايى منشأ قهر و مهر شود ، بازار منازعات و اختلافات رايج مىگردد و قواى بشرى و نيروى خداداد او كه بايد در راه ترقّى و كمال او صرف گردد ، تجزيه و تقسيم شده در راههاى ضد و نقيض هم به كار مىافتد و وحدت اجتماعى آنها از ميان مىرود و هر كس براى خودش مىشود نه براى همه .
بر عكس ، اگر مبانى دوستىها و دشمنىها را امور معنوى و روحانى قرار دهند و بشر از مهر و قهر خود حقايق عالىتر و مقاصد بلندترى را منظور سازد و عواطف خود را تا حدى كه ميسَر است از چنگال تصرفات عالم طبيعت و متاع و حُطام دنيا نجات دهد ، همه از هم خير مىبينند و همه به نفع يكديگر زحمت مىكشند و رنج خود و راحت ياران مىطلبند . نه فقيرشان درمانده مىشود ، و نه توانگرشان بىرحم و بىانصاف مىگردد ، و نه مريضشان بىدوا و غذا و بىپرستار مىماند ، و نه حقّ كسى پايمال مىگردد ، و نه خيانتكار در ميان آنها پا مىگيرد ، و نه زمامدارانشان متكبّر و جبّار مىشوند ، و نه مردم امين و درستكار در جامعه آنها عقب مىمانند و نه
راه اصلاح يا امر به معروف و نهى از منكر (فارسى) — صفحة 110
مساهمون: الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
ص١١٠