افراد مستقيم و با انصاف ، با يك دليل و يك نشانه قانع مىشوند و با مختصر انديشهاى ، زبان به گفتن كلمه توحيد مىگشايند .
به عكس ، اشخاص نامستقيم و شيطان صفت ، هر چه آيات خدا را ببينند ، هدايت نمىشوند و از وادى ضلالت و ترديد و شك ، به سرمنزل ايمان و يقين نمىرسند :
فيقُلوُبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَهُمُ اللّهُ مَرَضاً . . . « 1 »
اگر اين افراد ، خود را از بيمارىهاى عناد و لجاجت ، تقليد ، تعصبهاى جاهلانه ، خودبينى و اظهارهاى فيلسوف مآبانه معالجه كنند ، آيات و نشانههاى خدا را در آسمان ، زمين ، دريا ، جهان نباتات ، حيوانات و انسان ، بقدرى بى حد و شمار خواهند ديد كه در برابر اين حقيقت قرآنى كه :
وَ لَوْ انَّما فِي الْارْضِ مِنْ شَجَرَة اقلام وَ الْبَحْرُيمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعةُ ابْحُرٍ مانَفِدَتْ كَلِماتُ اللّهِ . . . « 2 »
اگر آنچه درخت درزمين است قلم گردد و دريا مركب و هفت دريا برآن اضافه شود ، نشانههاى خداپايان نمىپذيرد
سر تسليم و قبول فرود آورده ، به وجود آفريننده جهان و يكتايى او شهادت خواهند داد كه : « اشْهَدُ انَّ السَّمواتِ والارضَ آياتٌ تَدلُّ عَلى
وَحدانِيَّتِك » ؛ « گواهى مىدهم كه آسمانها و زمين ، نشانههايى است كه بر يگانگى تو دلالت مىكند » .
هامش
( 1 ) . بقره ، آيهء 10 .
( 2 ) . لقمان ، آيهء 27 . .