اصطبل و علف نيست بلكه او مىتواند زمام خواهشهاى نفسانى خويش را به دست گرفته و بر هوسهاى خود مسلط گردد ، خلاصه روزه انسان را از عالم حيوانيت ترقى داده و به جهان فرشتگان بالا مىبرد . قرآن مجيد اثر روزه را ايجاد روحيهء پرهيزكارى در انسان بيان نموده است . « 1 »
فرشته خوى شود آدمى به كم خوردن * و گر خورد چو بهائم « 2 » بيوفتد چو جماد « 3 »
مراد هر كه برآرى مطيع امر تو گشت * خلاف نفس كه فرمان دهد چو يافت مراد « 4 »
2 - روزه عامل مؤثرى در تقويت ارادهء انسان است ؛ انسانى كه انواع غذاها و آشاميدنىها را در اختيار دارد و هر لحظه اراده كند سراغ آنها رفته و از آن استفاده مىكند مانند درختى است كه در كنار جوى آبى قرار داشته و نازپرورده و بسيار كممقاومت و كمدوام بوده و اگر چند روزى آب به آن نرسد پژمرده گشته و مىخشكد ، اما درختانى كه در بيابانهاى خشك و كم آب و علف يا از لابلاى صخرهها در دل كوهها مىرويند و نوازشگر شاخههايشان از همان ابتداى جوانهزدن طوفانهاى سخت و آفتاب سوزان و سرماى زمستان است و با انواع محروميتها دست به گريبانند ، محكم و با دوام و پر استقامت و سختجان هستند . روزه نيز با روح و جان انسان همين عمل را انجام داده و با محدوديتهاى موقت به او
هامش
( 1 ) - سورهء بقره ( 2 ) : آيهء 183
( 2 ) - بهائم : حيوانات
( 3 ) - جماد : اشياء بىجان
( 4 ) - گلستان ، باب هفتم در تأثير تربيت ، ص 244 ، حكايت 18