90 جمعه 18 تير 1372 - دانشگاه تهران مهمترين عنوان : اهميت وحى در هدايت و سعادت انسان
خطبهء اول
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمينَ بارِئِ الْخَلائِقِ اجْمَعينَ وَ الصَّلاةُ وَ السَّلامُ عَلى سَيِّدِنا وَ نَبِيِّنَا الْعَبْدِ الْمُؤَيَّدِ وَ الرَّسُولِ الْمُسَدَّدِ ابِى الْقاسِمِ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّيِّبينَ الطَّاهِرينَ .
خداوند سبحان مىفرمايد :
« لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنينَ اذْ بَعَثَ فيهِمْ رَسُولًا مِنْ انْفُسِهِمْ يَتْلُواْ عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ انْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفى ضَلالٍ مُبينٍ » « 1 »
[ خدا بر مؤمنان انعام فرمود آنگاه كه از خودشان به ميان خودشان پيامبرى مبعوث كرد تا آياتش را بر آنها بخوانَد و پاكشان سازد و كتاب و حكمتشان بياموزد هر چند پيش از آن در گمراهىِ آشكارى بودند . ]
عِبادَ اللَّه ! اتَّقُوا اللَّهَ فَانَّ التَّقْوى خَيْرُ الزَّادِ .
بندگان خدا ! پرهيزكار و متقى باشيد .
راه پرهيز در پيش بگيريد . تقوا بهترين زاد و توشه است .
خداوندْ نعمتهاى ظاهرى و باطنى ، مادّى و معنوى ، فردى و اجتماعىِ فراوانى به ما عطا فرموده است ، تا آنجا كه ما حتى از شمارشِ نعمتهاى خداوند هم عاجز و ناتوانيم . قرآن شريف در اين باره مىفرمايد :
« انْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللَّهِ لا تُحْصُوها » « 2 »
[ و اگر خواهيد كه نعمتهاى خداوند را شمار كنيد ، نتوانيد . ]
در ميان تمام نعمتهايى كه خداوند به ما عطا فرموده ، تنها بر يكى از آنها دست گذاشته و با لحن امتنان از آن ياد كرده است . آن هم نعمتِ فرستادنِ پيامبر صلى الله عليه و آله براى هدايت و ارشاد تشريعىِ بشر است . خداى سبحان ، خود در اين باره مىفرمايد :
« لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنينَ اذْ بَعَثَ فيهِمْ رَسُولًا مِنْ انْفُسِهِمْ » « 3 »
[ خدا بر مؤمنان انعام فرمود آنگاه كه از خودشان به ميانِ خودشان پيامبرى مبعوث كرد . ]
در بسيارى از آيات قرآن در بارهء نعمتهاى خداوند بحث شده است . اما تنها در مورد نعتِ رسالت و فرستادنِ پيامبران و هدايت عمومى ، خداوند با لحن امتنان بر همهء مؤمنين ، سخن گفته است .
اين امر آشكارا نشان مىدهد كه نعمتِ رسالت و هدايت عمومى كه همان ارشاد تشريعى است ، از همهء نعمتهاى خداوند حتى نعمتِ وجود و حيات و عقل هم كه بسيار ارزنده هستند ، بالاتر است .
البته در برخى از آيات ديگرِ قرآن نيز در بارهء نعمتهاى خداوند بحث شده است . به عنوان مثال ، خداوند در سورهء « الرّحمن » ، نعمتها را مىشمارد و بعد از هر نعمت مىفرمايد :
« فَبِأَىِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ » « 4 »
[ پس كدام يك از نعمتهاى پروردگارتان را انكار مىكنيد ؟ ]
كه در اينجا ، لحنِ خداى سبحان ، لحن امتنان نيست . در برخى از آيات ديگر قرآن نيز خداوند تصريح به امتنان مىفرمايد .
اما امتنان به صورتِ عمومى نيست ؛ بلكه امتنان فقط در حقّ حضرت موسى عليه السلام و برادرش
هامش
( 1 ) - سورهء آل عمران ( 3 ) ، آيهء 164 .
( 2 ) - سورهء ابراهيم ( 14 ) ، آيهء 34 .
( 3 ) - سورهء آل عمران ( 3 ) ، آيهء 164 .
( 4 ) - سورهء الرّحمن ( 55 ) ، آيهء 16 .