برادركُشى ، بدترين فجايع را مرتكب شوند .
جنايات صربها در بوسنى و هرزگوين يك جواب قاطع براى كسانى بود كه مىگفتند : فساد انسان تنها ناشى از فقر و جهل و توحشِ انسان است و اگر بشر ، درس خواند و عالِم و پيشرفته شد ، مرتكبِ فساد نمىشود .
هيچ حيوان وحشى ، تا كنون جناياتى مانند جنايتهاى صربها در بوسنى مرتكب نشده است . حوادث بوسنى ثابت كرد كه تنها دين و مذهب و معنويات مىتواند انسان را تربيت كند .
امّا چرا آمريكا اين قدر از معنويات مىترسد و در برابر آن موضعگيرى مىكند ؟
چرا حاضر نيستند معنويات را تحمل كنند ؟ چرا حاضرند همه چيز را بپذيرند جز معنويات را ؟
به هر حال ، اتحاد اجتماعى ، يكى از نعمتهاى بزرگِ پروردگار است كه الحمد للّه با فكر و اقدام و دستِ شما پايهگذارى شده و در ميان تمام ملّتها نفوذ كرده و انشاءاللّه روزى به ثمر خواهد نشست .
در اينجا ، نكتهء مهمّى وجود دارد و آن اين است كه همهء ما وحدت اجتماعى را دوست داريم . در بارهء آن صحبت مىكنيم .
در حمايت از آن ، شعار مىدهيم . آيهها و رواياتِ مربوط به آن را مىخوانيم و مخالفانِ آن را نفرين مىكنيم .
امّا برادران و خواهران گرامى ! سروران عزيز ! وحدت اجتماعى چيزى نيست كه با حرفْ درست شود .
برقرارى وحدت اجتماعى ، به مقدمات و هماهنگىهايى نياز دارد . ما بايد مواظب باشيم كه گفتار ما مخالفِ عمل ما و نفاقانگيز نباشد .
مبادا گفتار ما طرفدارى از وحدت و عملِ ما ، مخالفِ آن باشد . بايد عملِ ما مؤيد گفتار ما باشد و در عمل ، راه درست و حقيقت را برويم تا انشاءاللّه نتيجهء مثبت گرفته شود .
يكى از وظايف ما ، قدردانى از نعمتهاى خداوند است . من متأسفانه در هيچ يك از مجالس ترحيمى كه براى بزرگداشت مرحوم مغفور حضرت آيت اللّه العظمى آقاى خوئى ، استاد بزرگوار ما تشكيل شده بود ، نتوانستم شركت كنم . امّا اكنون مىخواهم يادِ كوتاهى از ايشان بنمايم .
آيت اللّه العظمى خوئى نعمتِ بزرگى بود كه خداوند به ما عنايت فرموده بود و در زمانى كه صلاح دانست ، آن را از دستِ ما گرفت .
ايشان در ميان ما يك چهرهء شناخته شده بودند و ظاهراً پس از مرحوم آخوند خراسانى با وجود بزرگان فراوان در حوزهء مقدّس نجف مانند آيت اللّه العظمى اصفهانى ، آيت اللّه العظمى نائينى ، آقا ضياء و شاگردان و همقطارانِ آنها ، هيچ يك از آنها همانند آيت اللّه العظمى خوئى موفق به خدمت به اسلام نشدند .
حضرت آيت اللّه العظمى خوئى از نظر تعداد شاگردانى كه تربيت كردند و شايد حتى از نظر كيفيتِ شاگردانشان ، بىنظير بودند .
حضرت آيت اللّه العظمى مدنى رحمه الله كه اين روزها ايّام شهادتِ ايشان است و ما هنوز به خاطر ايشان عزاداريم ، يكى از شاگردان مرحوم آقاى خوئى است .
آيت اللّه شهيد صدر كه اين همه براى او اشك مىريزيم و اين همه از ايشان تجليل مىكنيم ، يكى از شاگردان ديگر آيت اللّه العظمى خوئى است . همچنين بسيارى از علما و فقها و بزرگانِ ديگر توسط ايشان تربيت شدهاند .
يكى از ويژگىهاى ديگر حضرت آيت اللّه العظمى خوئى ، انجام تحقيقات فراوان و تأليف كتابهاى علمىِ بسيار زياد توسط ايشان بود . ايشان يك دورهء فقه را تدريس نموده بودند . حتى برخى از ابواب فقهى را دو يا سه بار تدريس نموده بودند .
ابواب فقهى كه ايشان تدريس كردهاند ، يا به
همپاى انقلاب (خطبه هاى نماز جمعه) (فارسى) — صفحة 750
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٧٥٠