امروز در خطبهء اوّل ، مطالبى در بارهء وحدت و در خطبهء دومْ مطالبى در بارهء حضرت رسول اكرم صلى الله عليه و آله خدمتتان عرض مىكنم .
تا كنون نزديك به چهارده سال از انقلابِ شكوهمند و پر بركتِ اسلامى گذشته است .
در اين مدّت ، حوادث و پيشامدهاى خوب و بد ، زشت و زيبا و خير و شرّ فراوانى بر امّت اسلامىِ ما وارد شد . مردمِ هميشه در صحنهء ما ، همهء اين حوادث را با چشمِ خود ديدند .
ما همگى در اين مدّت ، تجسمِ اين آيهء شريفه را با همهء وجودمان ، لمس كرديم و درك نموديم :
« انْ يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِثْلُهُ وَ تِلْكَ الايَّامُ نُداوِلُها بَيْنَ النَّاسِ . . . » « 1 »
[ اگر بر شما زخمى رسيد ، به آن قوم نيز همچنان زخمى رسيده است . و اين روزگار است كه هر دم ، آن را به مرادِ كسى مىگردانيم . . . ]
در همهء انقلابهاى جهان ، چه حق و چه باطل ، حتى در حركتهاى مذهبى و دينى مانند حركتهاى انبيا ، رخ دادنِ حوادث مختلف ، پيروزى و شكست ، موفقيت و ناكامى ، امرى طبيعى و معمولى است .
براى ارزيابىِ يك حركت اجتماعى ، بايد نتيجهء آن را سنجيد .
ما خداوند را شكر مىكنيم كه تا كنون نقاط قوّت و دستاوردهاى مثبت و افتخارآميزِ انقلاب ، آن قدر زياد بوده كه شكستها و ناكامىهاى انقلاب در برابرِ آنها هيچ به حساب نمىآيد .
من امروز در صددِ شمارش يا بازرسى همهء دستاوردهاى انقلاب نيستم ، بلكه تنها مطالبى در بارهء « وحدت » خدمتتان عرض مىكنم .
قبل از شروع به بحث در بارهء وحدت ، مطالبى در بارهء ارزيابى عملكرد و برنامههاى انقلابْ خدمتتان عرض مىكنم . هر امّتى هر گاه مشغول انجام دادن كارى ، خواه اجتماعى و يا علمى مىشوند و روى آن سرمايهگذارى مىكنند و در مسيرِ آن حركت مىنمايند ، لازم است كه هر چند يك بار ، كارهاى انجام شده و موفقيتها و شكستهاى خود را محاسبه و ارزيابى كنند .
وقتى يك فرد يا يك گروه ، عملكرد خود را ارزيابى كرد ، بايد نقاط قوّتِ خود را حمايت و تقويت كند و نقاط ضعفِ خود را جبران نمايد . اگر هم جبرانِ آنها ممكن نيست ، بايد از تكرار آن بپرهيزد . اين روش ، يك روش عقلى و يك اصلِ اسلامى است .
يكى از نامهاى روز قيامت ، « يومُ الحساب » است . يكى از نامهاى ديگرِ آن ، « يومُ الميزان » است ؛ چنان كه خداى متعال مىفرمايد :
« وَ كُلَّ انْسانٍ الْزَمْناهُ طائِرَهُ فى عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً اقْرَأْ كِتابَكَ كَفى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسيباً » « 2 »
[ كردار نيك و بدِ هر انسانى را چون طوقى به گردنش آويختهايم و در روز قيامت براى او نامهاى گشاده بيرون آوريم . تا در آن بنگرد ، بخوان نامهات را . امروز تو خود براى حساب كشيدن از خود ، بسندهاى . ]
« حاسِبُوا انْفُسَكُمْ قَبْلَ انْ تُحاسَبُوا » « 3 »
پيش از آنكه حسابرسى شويد ، خودتان را حسابرسى نماييد .
يعنى قبل از آنكه به حسابِ اعمالِ شما برسند ، خودتان به حساب اعمالِ خود برسيد .
اعمالتان را بررسى كنيد ، نقاط قوّت و ضعفِ خود را شناسايى كنيد .
هامش
( 1 ) - سورهء آل عمران ( 3 ) ، آيهء 140 .
( 2 ) - سورهء اسراء ( 17 ) ، آيهء 13 - / 14 .
( 3 ) - ر . ك : مجلسى ، محمدباقر ، بحار الانوار ، ج 71 ، باب 76 ، ص 256 ، روايت 8 .